Een Vlaamse priester is recent doelwit geworden van een opmerkelijke vorm van digitale oplichting, waarbij fraudeurs zich voordeden als paus Leo XIV. De zaak laat zien hoe artificiële intelligentie (AI) cybercriminaliteit steeds persoonlijker en overtuigender maakt.
Priester Wim Simons uit het Belgische Zonhoven ontving via WhatsApp een bericht van iemand die beweerde de paus te zijn. “Voor een paar seconden dacht ik dat het echt was”, vertelt hij aan de VRT. Het bericht begon vroom, met een zegenwens, en verwees expliciet naar zijn naam en functie. Dat gaf de indruk dat de afzender de priester écht kende.
Al snel ontstond er echter twijfel. De vermeende paus stelde vragen in het Engels, maar schakelde daarna opeens over naar het Nederlands. Simons besloot de berichten te negeren. De oplichters probeerden hem vervolgens alsnog te overtuigen door een foto te sturen van de paus in een ziekenhuisbed. Het beeld oogde realistisch, maar bleek duidelijk met AI gemaakt te zijn.
De werkelijke bedoeling werd duidelijk toen ‘de paus’ om geld vroeg, zogenaamd voor hulp aan kinderen in een weeshuis. Priester Simons trapte er niet in, maar waarschuwt dat andere mensen mogelijk minder argwanend zijn.
Volgens cyberexpert Christophe Van Bortel is deze aanpak kenmerkend voor een nieuwe generatie fraude. Met behulp van AI kunnen oplichters eenvoudig persoonlijke informatie verzamelen en inzetten om hun slachtoffer gericht te benaderen. “Je hoeft geen technologisch genie meer te zijn om zulke middelen te gebruiken”, stelt hij tegenover de VRT.
De priester was geen willekeurig doelwit: zijn contactgegevens en activiteiten zijn online terug te vinden. Dat maakt het voor criminelen relatief eenvoudig om een geloofwaardig profiel van hun slachtoffer op te bouwen.
Van Bortel waarschuwt dat dit soort ‘op maat gemaakte’ fraude zal toenemen. Hij roept op tot meer bewustzijn rond het delen van persoonlijke informatie. Tegelijk plaatst hij vraagtekens bij de hoeveelheid gegevens die overheden en instanties publiek toegankelijk maken, zoals in openbare registers.
De zaak van Simons lijkt voorlopig op zichzelf te staan binnen de Kerk, maar laat een bredere trend zien. Cybercriminelen maken steeds vaker gebruik van religieuze, familiale of professionele relaties om vertrouwen te winnen, en uiteindelijk (soms succesvol) geld los te krijgen.
Waakzaamheid blijft daarom belangrijk. Onverwachte berichten, zeker wanneer er om geld wordt gevraagd, verdienen altijd extra controle via een ander communicatiekanaal. Zoals deze zaak laat zien, kan ook een ogenschijnlijk goedbedoeld bericht ‘van de paus’ bedrog zijn.
Phishing is een vorm van digitale oplichting waarbij criminelen zich voordoen als een betrouwbare persoon of instantie om je geld, gegevens of toegang tot accounts te ontfutselen. Steeds vaker gebeurt dit heel gericht: oplichters gebruiken informatie van internet om berichten persoonlijk te maken. Dat heet spear phishing, zoals in het geval van de Vlaamse priester. Dit soort fraude wordt steeds geraffineerder.
Herken phishing:
Bescherm jezelf:
Toch slachtoffer geworden?
