In de basiliek van Oudenbosch staat sinds zondag een borstbeeld van een vriendelijk lachende paus Franciscus. In een eervol rijtje is hij naast het borstbeeld van paus Adrianus VI geplaatst.
Niet van iedere paus is in de basiliek een beeld te vinden. Het zijn vooral beelden van pausen die de Kerk probeerden te vernieuwen. Zo staan er al kunstwerken van Johannes XXIII en Johannes Paulus II. In 2022 kwam hier het borstbeeld van paus Adrianus VI bij.
Franciscus kon aan deze rij zeker niet ontbreken, vindt Frans van den Bosch, een van de initiatiefnemers en pastoraal assistent met zending van de bisschop van Breda voor parochieactiviteiten met betrekking tot de Missionaire Parochie en de synodale Kerk.
“Het schoot niet erg op met alle voorgenomen kerkhervormingen. Paus Franciscus is er echter wel in geslaagd. Hij heeft de curie gereorganiseerd. Ook wist hij een loepzuiver beeld van de Kerk te geven: die is er niet om zichzelf te dienen, maar om de Heer na te volgen.”
Natuurlijk waren er meerdere pausen die een ommekeer in de Kerk wilden. Zo bracht paus Johannes XXIII een grote verandering in de kerk teweeg met het Tweede Vaticaanse Concilie. Johannes Paulus II was de eerste niet-Italiaanse paus sinds Adrianus en trok in tegenstelling tot eerdere pausen de wereld in. Adrianus, de enige Nederlandse paus tot nu toe, wilde vijfhonderd jaar geleden ook al verandering in de kerk brengen.
Hun pogingen mogen niet vergeten worden, maar wat Franciscus deed al helemaal niet, meent Van den Bosch. “Ga er maar aan staan om dit door te zetten. Hij liet zich zeker niet met een kluitje het riet in sturen en hield vast aan een missionaire ommekeer. Zijn energie en focus op de vreugde die het Evangelie biedt, is als een voorbeeld voor ons allemaal.”
Het is vooral de droom van Franciscus die Van den Bosch zo raakt. “Hij wilde dat de Kerk naar buiten treedt en schetste het beeld van een Kerk als veldhospitaal. Een barmhartige Kerk, niet veroordelend. De Heilige Geest, en niet de menselijke overweging, moet ons leiden.”
Ook al zette paus Benedictus het werk van zijn voorgangers voort, hij ontbreekt in het rijtje. “Voor gewone gelovigen is hij minder aansprekend. Organisatorisch was deze paus ook minder sterk. Franciscus daarentegen kende de klappen van de zweep, mede omdat hij jarenlang de leiding gaf aan de jezuïetenorde in Argentinië.”
Kunstenaar Jan Tolboom is vereerd dat hij dit beeld voor de basiliek mocht maken. “Paus Franciscus heeft veel voor de Kerk betekend.” Hij vertelt dat hij met de initiatiefnemers Jan Bedaf en Van den Bosch uitvoerig gesproken heeft over wat Franciscus uitstraalde en wat hij deed.
Ze waren het erover eens dat Franciscus ondanks zijn wilskracht en doorzettingsvermogen er niet uitzag als een legergeneraal. “Hij had een vriendelijk en lachend gezicht. Hij keek mensen aan, dus het borstbeeld moest dat ook doen.”
Tolboom vindt het niet helemaal eerlijk om mensen eruit te laten zien hoe ze er op het laatst uitzagen. “Op het einde van het leven is het allemaal niet meer zo fraai”, zegt hij met een lach. “Maar die dubbele onderkin, die is zo typerend dat die niet ontbreken kon.”
