Zestig jaar na Nostra aetate, de verklaring over de betrekkingen van de Kerk met andere religies, hamerde paus Leo XIV dinsdag op het belang van de interreligieuze dialoog, juist nu.
De interreligieuze dialoog is voor de Kerk een manier van leven, zei paus Leo XIV. En die voeren we “niet door ons eigen geloof te verlaten, maar door er juist stevig in te blijven staan”.
“Want echte dialoog begint niet bij compromis, maar bij overtuiging – in de diepe wortels van ons eigen geloof, die ons de kracht geven om anderen in liefde te benaderen.”
Dat zei de paus bij een bijeenkomst met zo’n drieduizend aanwezigen ter gelegenheid van de zestigste verjaardag van Nostra aetate, de verklaring van het Tweede Vaticaans Concilie over de betrekkingen van de Kerk met het jodendom, de islam en andere wereldreligies.
Onder die drieduizend aanwezigen waren ongeveer vierhonderd wetenschappers die deelnamen aan driedaagse conferentie over Nostra aetate in Rome. Ook waren er meer dan tachtig vertegenwoordigers van andere religies aanwezig, zoals de islam, het jodendom, hindoeïsme, boeddhisme en taöisme. Veel van de religieuze leiders namen eerder die dag, samen met de paus, deel aan een vredesbijeenkomst van de Gemeenschap van Sant’Egidio.
In zijn toespraak op dinsdagavond benadrukte Leo XIV dat Nostra aetate “leert dat wij God, de Vader van allen, niet werkelijk kunnen aanroepen als wij weigeren elk mens, geschapen naar Gods beeld, als broeder of zuster te behandelen. De Kerk verwerpt dan ook elke vorm van discriminatie of vervolging vanwege ras, huidskleur, levensomstandigheden of religie.”
We zien nu opnieuw muren verrijzen – tussen naties, tussen religies, zelfs tussen buren
Met Nostra aetate, zei de paus ook, “werd een zaadje van hoop voor interreligieuze dialoog geplant. Vandaag getuigt uw aanwezigheid ervan dat dit zaadje is uitgegroeid tot een machtige boom, waarvan de takken zich ver en wijd uitstrekken, beschutting bieden en de rijke vruchten dragen van begrip, vriendschap, samenwerking en vrede.”
Zestig jaar nadat de Kerk via Nostra aetate mensen opriep “om verder te kijken dan wat ons scheidt en te ontdekken wat ons allen verenigt,” zei de paus ook, worstelen mensen nog steeds om dat te doen. “We zien opnieuw muren verrijzen – tussen naties, tussen religies, zelfs tussen buren.”
De paus benadrukte daarom: “Als religieuze leiders, geleid door de wijsheid van onze respectieve tradities, delen wij een heilige verantwoordelijkheid: om onze mensen te helpen zich te bevrijden van de ketenen van vooroordeel, woede en haat; om hen te helpen boven egoïsme en zelfzucht uit te stijgen; om hen te helpen de hebzucht te overwinnen die zowel de menselijke geest als de aarde vernietigt.”
Wanneer zoveel mensen in de verleiding komen om te wanhopen, zei paus Leo, moeten religieuze leiders “in alle mannen en vrouwen hun gevoel voor menselijkheid en het heilige weer doen ontwaken” en werken “om de hoop levend te houden, de dialoog levend te houden en de liefde levend te houden in het hart van de wereld.”
