De priesterbroederschap Sint-Pius X (FSSPX) wil geen “theologische dialoog” met het Vaticaan en gaat op 1 juli hoe dan ook nieuwe bisschoppen wijden, heeft de broederschap laten weten. Doordat beide partijen bij hun eisen blijven, lijkt een breuk opnieuw ophanden.
De Piusbroeders hebben hun voornemen om de bisschopswijdingen in de zomer door te zetten bekendgemaakt in een brief die op Aswoensdag naar het Vaticaan is gestuurd. Daarin wordt het Vaticaanse voorstel om een “inhoudelijke theologische dialoog” aan te gaan afgeschoten.
Het Vaticaan kwam met dat voorstel nadat de broederschap op 2 februari had aangekondigd in de zomer nieuwe bisschoppen te gaan wijden. Een bisschopswijding zonder toestemming van de paus is kerkrechtelijk verboden; de straf daarvoor is excommunicatie.
De traditionalistische priesterbroederschap Sint-Pius X (Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X, afgekort FSSPX) werd rond 1970 opgericht uit onvrede over het Tweede Vaticaans Concilie. In 1988 kwam het tot een breuk met de Kerk toen stichter Marcel Lefebvre zonder Vaticaanse toestemming vier priesters tot bisschop wijdde.
Het vijftal werd door het Vaticaan geëxcommuniceerd. Later werd geprobeerd de banden weer aan te halen in de hoop op verzoening. Een belangrijke stap daarin was de opheffing van de excommunicaties door paus Benedictus XVI in 2009.
Anno nu leven slechts twee bisschoppen van de FSSPX nog. Voor een wereldwijde groep met naar eigen zeggen ruim 700 priesters is dat niet toereikend.
De Piusbroeders probeert die praktische nood al langer bij het Vaticaan onder de aandacht te brengen, maar Rome zet de hakken in het zand: er moet eerst over de inhoud gesproken worden. Als de broeders toch bisschoppen wijden, zou dat “een ernstige scheuring in de kerkelijke eenheid – een schisma – betekenen, met zware gevolgen voor de hele broederschap”.
Maar over de inhoud spreken, dat is de afgelopen jaren keer op keer gedaan, stellen de Piusbroeders. Davide Pagliarani, generaal-overste van de FSSPX, heeft in de brief een lijst opgenomen van mislukte gesprekken. “Al jarenlang proberen we te bereiken wat het Vaticaan nu wil.”
“Pas na een lange stilte, toen wij bisschopswijdingen aankondigden, klonk er een uitnodiging om de dialoog weer aan te gaan.”
Pagliarani meldt dat hij de paus twee keer heeft geprobeerd te schrijven, “eerst om een audiëntie aan te vragen, en daarna om onze noden en de actuele situatie van onze broederschap uit te leggen.” Dat leverde geen antwoord op.
“Pas na een lange stilte, toen wij bisschopswijdingen aankondigden, klonk er een uitnodiging om de dialoog weer aan te gaan. Dat voelt alsof het Vaticaan de boel probeert te vertragen en eisen wil stellen.”
Het Vaticaan heeft nog niet publiekelijk gereageerd op de brief van de FSSPX. Maar voor paus Leo, die eenheid onder de christenen als speerpunt van zijn pontificaat heeft gekozen, groeit deze kwestie snel tot de proporties van een gigantisch hoofdpijndossier.
