Eindredacteur
Roger Vangheluwe, de vanwege seksueel misbruik afgetreden ex-bisschop van Brugge, is op 1 juli op 89-jarige leeftijd overleden.
Het nieuws van Vangheluwes overlijden bereikte de Belgische bisschoppenconferentie via apostolisch nuntius Franco Coppola. Vangheluwe leidde sinds 2010 een teruggetrokken leven in een Franse abdij. Hij is inmiddels “in strikte intimiteit” begraven, aldus de woordvoering van de Belgische bisschoppen.
Roger Vangheluwe wordt op 7 november 1936 geboren in het West-Vlaamse Roeselare. In 1963 wordt hij tot priester gewijd. Daarna werkt hij als docent op het seminarie in Brugge.
In 1984 kiest paus Johannes Paulus II hem als opvolger van Emiel-Joseph Desmet, de bisschop van Brugge. Aangezien Vangheluwe bij lange na niet de meest voor de hand liggende kandidaat is, blijkt dat een verrassende keuze.
Vangheluwe ontpopt zich tot een populaire bisschop: “Een echte volksvriend”, zo citeert Het Laatste Nieuws enkele Bruggenaren in 2010. Ook staat hij als relatief progressief te boek: zo is hij voorstander van meer ruimte voor vrouwen in de Kerk en vindt hij dat LHBT’ers en gescheiden mensen in de Kerk thuishoren.
Zijn zilveren bisschopsjubileum wordt begin 2010 nog uitbundig gevierd. Een kleine twee jaar later zou Vangheluwe de emeritaatsleeftijd bereiken en met pensioen gaan. Maar dan valt de bisschop plotseling van zijn voetstuk.
Mark Vangheluwe, een neef van de bisschop, treedt in de publiciteit met een beschuldiging van jarenlang seksueel misbruik. Vangheluwe zou zijn neef ruim dertien jaar lang seksueel misbruikt hebben. Dat begon toen de jongen vijf jaar oud was.
Vangheluwe erkent meteen dat het misbruik plaats heeft gevonden. Hij vraagt zijn ontslag aan bij paus Benedictus XVI en trekt zich terug uit het openbare leven. Enkele maanden verblijft hij in de West-Vlaamse abdij van Westvleteren, maar in september verlaat hij het land en verhuist hij naar een klooster in de Franse Loirestreek.
Daar moet hij van het Vaticaan spirituele en psychologische behandelingen ondergaan. Missen vieren en andere priesterlijke taken uitvoeren wordt hem verboden. Verder dan dat gaat zijn straf echter niet. Omdat de feiten verjaard zijn, wordt hij niet vervolgd door het Belgische OM.
Ook blijft hij gewoon priester en bisschop. Dat is tegen het zere been van de Belgische bisschoppenconferentie, die Rome herhaaldelijk vraagt om Vangheluwe tot de lekenstand terug te brengen maar steeds nul op het rekest krijgt.
In de aanloop naar paus Franciscus’ bezoek aan België, dat in september 2024 plaatsvindt, wordt de kwestie van Vangheluwes gewijde staat opnieuw actueel. Zeker gezien het feit dat in september 2023 de misbruikdocumentaire Godvergeten verschijnt in Vlaanderen, waardoor kerkelijk misbruik opnieuw volop in de kijker staat.
Sommige politici vinden dat paus Franciscus zelfs geweerd moet worden als Vangheluwe niet tot de lekenstand wordt teruggebracht. Ook Belgisch premier Alexander De Croo vraagt daarom bij nuntius Coppola.
Niet alleen het Vaticaan ligt dwars: ook Vangheluwe zelf weigert mee te werken aan zijn eigen laïcisering. Uiteindelijk weet de Antwerpse bisschop Johan Bonny een doorbraak te bereiken. Hij zoekt Vangheluwe op in zijn abdij en weet hem over te halen om een verzoek tot laïcisering in te dienen bij Rome.
Het Vaticaan gaat in maart 2024 overstag. Op de elfde van die maand laïciseert paus Franciscus Vangheluwe, tien dagen later wordt de dan ex-bisschop van dat feit op de hoogte gebracht.
