Eindredacteur
Nu steeds meer landen en bedrijven hun ogen op de ruimte richten, groeit ook de aandacht voor de ethische kant van menselijke activiteit in de kosmos. De Europese bisschoppen waarschuwen dat de ruimte geen “wetteloze jungle” mag worden.
COMECE, het samenwerkingsverband van de bisschoppen van de Europese Unie, organiseerde op 9 juni een evenement in Brussel waarop ethische vragen over de ruimtevaart centraal stonden. De ruimte wordt namelijk steeds meer gezien als een plek waar geopolitiek wordt bedreven.
Zo groeit het aantal landen met ruimtevaartambities; Zuid-Korea en India hebben in de afgelopen jaren serieuze plannen gepresenteerd voor ruimtevaartprogramma’s. Landen die al langer met de kosmos bezig zijn hebben hun aandacht voor de kosmos vernieuwd. En dan zijn er nog bedrijven die zich met de ruimte bezighouden, zoals SpaceX van techmagnaat Elon Musk.
Al die aandacht voor de ruimte klinkt misschien in eerste instantie als een ontwikkeling die vooral sciencefictionfans interessant zullen vinden, maar de Europese bisschoppen zien in dat er belangrijke ethische kwesties op het spel staan.
“Het gaat hier om vrede, rechtvaardigheid en de waardigheid van de huidige en toekomstige generaties”, aldus aartsbisschop Ettore Balestrero, VN-gezant namens de Heilige Stoel, op de Brusselse conferentie.
“De ruimte mag niet in een wetteloze jungle veranderen, waarbij het principe van ‘wie eerst komt, eerst maalt’ leidend is”, zei hij. “De ruimtevaart biedt de mensheid juist een kans om fouten uit het verleden te vermijden. Verantwoordelijkheid, solidariteit en het welzijn van de mens moeten centraal staan.”
Ethici hebben al verschillende manieren waarop ruimtevaart de mens kan bedreigen aangekaart. Zo is er de kwestie van ruimtepuin: aangezien afgedankte satellieten niet wordt opgeruimd, raakt de ruimte rondom de aarde vervuild met oud ruimtetuig dat toekomstige ruimtereizen en werkende satellieten in gevaar kan brengen.
Ook zijn er zorgen over het gebruik van de ruimte voor oorlogsdoeleinden en spionage. En zelfs zijn er bedrijven met plannen om via satellieten lichtreclames in de nachtelijke hemel te laten schijnen, al is niet altijd even duidelijk hoe serieus die plannen zijn.
“Nu de aanwezigheid van de mens buiten de aarde zich blijft uitbreiden, moeten we ervoor zorgen dat het heelal van iedereen blijft”, aldus de Europese bisschoppen. “De ontdekking en het gebruik ervan moeten altijd leiden tot een beter bestaan voor de hele mensheid.”
