Redacteur Nieuwe Media
Paus Leo XIV bracht maandag een bezoek aan het hoofdkantoor van het Wereldvoedselprogramma (WFP) van de VN en uitte kritiek op de internationale verhoudingen. Voedselhulp wordt gehinderd door politieke en bureaucratische obstakels, terwijl “conflicten gemakkelijker worden gevoed dan mensen”.
In zijn toespraak tot de raad van bestuur van het VN-agentschap in Rome stelde de paus dat de wereld geconfronteerd wordt met een combinatie van langdurige conflicten, chronische voedselonzekerheid, economische instabiliteit en de gevolgen van klimaatverandering.
Dit zijn niet langer afzonderlijke crises, zei hij, maar structurele problemen die vragen oproepen over de inrichting van de huidige wereldorde. “We moeten niet alleen nadenken over hoe we ingrijpen, maar ook waarom het systeem voortdurend juist die problemen voortbrengt die het vervolgens zelf moet oplossen.”
De paus uitte zorgen over een toenemende fragmentatie van de internationale orde. Hij vindt dat landen zich steeds meer richten op hun eigen nationale veiligheid, economische groei en binnenlandse stabiliteit, terwijl internationale samenwerking onder druk komt te staan.
Dat leidt tot een paradox, stelde hij: een wereld met ongekende productiecapaciteit, naast groeiende gebieden van extreme kwetsbaarheid en voedselonzekerheid.
Leo XIV waarschuwde voor wat hij omschreef als de “bureaucratisering van solidariteit” en de “vercommercialisering van mensenlevens”. Humanitaire hulp wordt geregeld vertraagd door complexe procedures en politieke afwegingen, terwijl toegang tot basisvoorzieningen zoals voedsel steeds vaker afhankelijk is van economische of strategische belangen.
“Conflicten worden gemakkelijker gevoed dan mensen gevoed worden”, zei de paus, waarbij hij de woorden van zijn voorganger Franciscus aanhaalde. Waar hulp en ontwikkelingsprogramma’s worden belemmerd door politieke besluiten en administratieve drempels, geldt dat volgens hem veel minder voor de distributie van wapens.
Dat verschil wijst volgens Leo XIV op een fundamenteel onevenwicht in politieke en morele prioriteiten.
Honger is volgens de paus niet alleen een humanitair probleem. Voedselonzekerheid ondermijnt sociale samenhang, vergroot het risico op conflicten en stimuleert migratie. Daarom ziet hij organisaties als het Wereldvoedselprogramma niet alleen als technische uitvoerders van noodhulp, maar als uitdrukking van internationale solidariteit.
Paus Leo XIV spreekt leden van het Wereldvoedselprogramma (WFP) van de Verenigde Naties toe op het hoofdkantoor in Rome. Via een videoverbinding spreekt hij met medewerkers van het WFP die werkzaam zijn in onder meer Libanon, Zuid-Soedan, Senegal en Venezuela. Buiten het hoofdkantoor van de organisatie ontmoet hij medewerkers.
In contexten waar staten tekortschieten, kan het WFP volgens hem voorkomen dat crises escaleren tot bredere maatschappelijke ontwrichting.
Leo XIV riep regeringen op meer middelen vrij te maken voor de bestrijding van honger en de oorzaken ervan. Tegelijkertijd pleitte hij voor minder bureaucratische belemmeringen, zodat hulp sneller terechtkomt bij mensen die het nodig hebben.
Via parochies, bisdommen, Caritas-organisaties en andere katholieke initiatieven bereikt de Kerk vaak mensen in gebieden waar internationale organisaties nauwelijks toegang hebben. De paus moedigde het WFP daarom aan om de samenwerking met kerkelijke organisaties en het maatschappelijk middenveld te versterken.
Leo XIV waarschuwde dat het uiteindelijk om meer gaat dan de effectiviteit van één VN-agentschap. “Wat er op het spel staat, is ook de geloofwaardigheid van de internationale samenwerking zelf.”
Het Wereldvoedselprogramma laat zien dat internationale solidariteit nog altijd mogelijk is, aldus de paus, mits landen bereid zijn prioriteit te geven aan de meest kwetsbaren. Hij besloot zijn toespraak met een gebed dat iedereen dagelijks brood mag ontvangen en in waardigheid kan leven.
