<

Geef om katholieke journalistiek

doneer
Nieuws

UPDATE: REACTIE mgr. Van den Hende. SCP-rapport: Katholieken lopen het hardst de kerk uit

Esther Raaijmakers 19 december 2018
image
Clemenskerk in Hilversum (Foto: Jan Peeters - KN)

UPDATE: REACTIE mgr. Van den Hende. De ontkerkelijking in Nederland gaat onverminderd door. Van de christelijke denominaties ontkerkelijkt de katholieke Kerk het snelst. Protestantse jongeren daarentegen worden steeds kerkser en geloviger en christenmigranten vormen een steeds belangrijkere groep binnen het christendom. Dit blijkt uit het SCP-rapport ‘Christenen in Nederland: diversiteit en verandering’ dat vandaag is gepubliceerd.

“Het is een wonderlijk gegeven: katholieken hebben soms al jaren geen kerk van binnen gezien en toch blijven ze zich katholiek noemen”, zegt SCP-onderzoeker Joep de Hart. “Heel Limburg noemt zich nog katholiek, terwijl ook daar de kerkgang terugloopt. Dat is typisch katholiek”, legt hij uit. “Protestanten in Nederland hebben dat nauwelijks. Als zij niet meer naar de kerk gaan of het geloof met een korreltje zout nemen, dan zeggen ze: ‘ik ben geen kerklid meer’.”

Jongeren meest gelovig

In de Protestantse Kerk Nederland vormen de jongeren nu het meest gelovige deel van de Kerk. “Dit was 20 jaar geleden nog ondenkbaar; het waren vooral de oudere generaties die het meest gelovig waren”, aldus De Hart. “Sinds 2012 begint dit proces ook in de katholieke Kerk op gang te komen, maar dit staat niet in verhouding met de protestantse Kerk. Je hebt wel pleisterplaatsen waar gelovige jongeren komen, maar in de gemiddelde katholieke Mis zitten toch voornamelijk ouderen. Veel protestanten vergeten: de katholieke Kerk is een wereldkerk. Het is een hele pluriforme, grote Kerk en als je zoekt dan vind je altijd wel iets van je gading.”

En als u Nederland vergelijkt met andere landen in Europa?

“De ontkerkelijking in Europa gaat het hardst in de protestantse wereld. Het kerkbezoek loopt vooral terug in Scandinavië, Engeland, Noord-Frankrijk, maar bijvoorbeeld niet in katholieke landen als Ierland, Polen, Italië en Spanje. Daar is dat veel minder het geval. Het is echt een Nederlands verschijnsel dat meer katholieken dan protestanten de Kerk verlaten. In Nederland heeft de katholieke Kerk het moeilijk, maar op mondiaal niveau is dat absoluut niet het geval. Wereldwijd zijn er 1,2 miljard katholieken en de Kerk groeit nog steeds door aanwas uit Afrika en Azië; daar ligt de toekomst van de Kerk.”

In het onderzoekrapport komt kardinaal Simonis aan het woord, maar er ontbreekt een reactie van een van de huidige bisschoppen. Hoe komt dit?

“Wij hebben een bisschop geïnterviewd; ik kan helaas niet zeggen wie het was. En toen wij de tekst van het rapport aan hem voorlegden,  zei hij: ‘Maar jullie hebben ook Simonis geïnterviewd?’ Toen weigerde deze bisschop om zijn medewerking te geven. Het interview was helemaal klaar en uitgetypt, maar hij wilde niet dat het in het rapport zou verschijnen als Simonis er ook instond. Hij is het namelijk faliekant oneens met de kardinaal. Wat is het gevolg? Nu wordt alles van een kant belicht. Wij gaan niet beoordelen wie wel mag praten en wie niet; daar doen wij als SCP niet aan. Iedereen moet vrijuit kunnen spreken.”

Lees hier het volledige onderzoeksrapport ‘Christenen in Nederland: diversiteit en verandering’

Reactie mgr. Van den Hende

Een woordvoerder van de betreffende bisschop, mgr. Hans van den Hende, zegt dat de reden die Joep de Hart noemt voor het intrekken van zijn medewerking niet klopt. “In een reactie op de uitwerking van het interview aan het SCP is destijds opgemerkt dat door te spreken met een huidige en een voormalige katholieke kerkleider er een onevenwichtigheid in het geheel ontstond, want van alle andere kerken is met slechts een persoon gesproken.”

Goedkeuring tekst

De reden om geen goedkeuring te geven aan de voorgelegde tekst was volgens de woordvoerder dat de bisschop “zich niet in de uitwerking van het interview herkende. Bij het interview had hij met het oog op nauwkeurigheid van het perspectief een godsdienstsocioloog betrokken. Diens inbreng kwam in de uitwerking echter in het geheel niet terug”.

Nauwkeurige weergave

“De onnauwkeurigheid van de uitwerking werd nog versterkt door citaten in spreektaal en niet in schrijftaal weer te geven. De tekst was meer een verzameling van indrukken dan, zoals beoogd met de medewerking van de godsdienstsocioloog, een nauwkeurige weergave van onderbouwde perspectieven”, vervolgt de woordvoerder.

“Dit is ook zo gecommuniceerd naar het SCP, met het aanbod om mee te denken over een oplossing. Daarop heeft het SCP de bisschop laten weten tot hun spijt met het oog op de publicatietermijn alle verwijzingen naar mgr. Van den Hende uit het manuscript te verwijderen.”