Volgens het Vaticaan zijn in het afgelopen jaar wereldwijd 17 katholieke missionarissen vermoord. Met vijf doden staat Nigeria op een betreurenswaardige maar weinig verrassende eerste plaats op het lijstje.
Zoals ieder jaar heeft het Vaticaanse persbureau Fides een lijst uitgebracht van alle priesters, religieuzen, seminaristen en leken in dienst van de Kerk die in het afgelopen jaar door moord om het leven zijn gekomen. Net als in de voorgaande vier jaar is Afrika opnieuw het gevaarlijkste continent voor kerkpersoneel, met tien doden.
Opvallend is dat de helft daarvan uit Nigeria komt. Verrassend is dat niet: het afgelopen jaar is het land volop in het nieuws geweest vanwege christenvervolging: ontvoeringen van priesters, seminaristen en leken – soms met dodelijke afloop – komen er veel voor, net als aanvallen op kerken en christelijke dorpen.
De Nigeriaanse aartsbisschop Fortunatus Nwachukwu, secretaris van het missiebureau van het Vaticaanse Dicasterie voor de Evangelisatie, vindt de cijfers “een bron van grote droefheid”. Hij vindt de cijfers ook “beschamend”, omdat “Nigeria een van de meest religieuze landen ter wereld is: Nigerianen zijn een gelovig volk, of ze nu christen of moslim zijn”.
De afgelopen maanden is er veel aandacht geweest voor de vraag of wat in Nigeria gebeurt christenvervolging genoemd mag worden. Vooral het noorden van het land is onrustig. Daar zijn jihadistische groeperingen actief die zowel christenen als gematigde moslims aanvallen. Ook strijden boeren en herders met elkaar om vruchtbare grond.
Volgens aartsbisschop Nwachukwu lijkt het erop dat in deze situatie van “gegeneraliseerd geweld” groeperingen actief zijn die het wel degelijk specifiek op christenen gemunt hebben.
Op Eerste Kerstdag voerden de Amerikanen op bevel van president Trump luchtaanvallen uit in het noordwesten van het land. Het doel daarvan was om antichristelijke terroristen uit te schakelen.
Om een bron van veelvuldig geweld te stoppen, kan een interventie van buitenaf niet geheel onrechtvaardig zijn.
De reacties op die operatie waren gemengd, ook binnen katholiek Nigeria. Aartsbisschop Nwachukwu vindt dat “het duidelijk is dat de Nigeriaanse overheid verlamd is. Om een bron van veelvuldig geweld te stoppen, kan een interventie van buitenaf niet geheel onrechtvaardig zijn”, zo formuleert hij voorzichtig.
De andere vijf Afrikaanse missionarismoorden gebeurden in Burkina Faso, waar in januari twee seminaristen werden gedood, en in Sierra Leone, Soedan en Kenia, waar in ieder land één priestermoord heeft plaatsgevonden.
In Noord-Amerika zijn vier missionarissen vermoord in 2025. Eind maart werden zusters Evanette Onezaire en Jeanne Voltaire vermoord in Haïti. Ook in dat land is het al jaren onrustig: criminele bendes hebben de macht in grote delen van het land. Om aan geld te komen, ontvoeren deze bendes vaak religieuzen voor losgeld. Aangezien religieuzen in Haïti met de allerarmsten werken, zijn zij vaak een makkelijk doelwit.
Verder werd één priester in Mexico vermoord en een in de Verenigde Staten, door een man die mogelijk psychische problemen heeft. De andere drie missionarissen op het lijstje zijn een Poolse priester, een Myanmarese priester en een leek uit de Filipijnen.
Het aantal vermoorde missionarissen per jaar is al jaren redelijk stabiel. Dit jaar zijn er iets meer gedood dan in 2024, toen dertien kerkmedewerkers vermoord werden. In 2023 waren dat er twintig, in 2022 achttien en in 2021 tweeëntwintig.
