Deze week waren priesters van over de hele wereld in Italië om hun ervaringen met synodaliteit te delen. Ze merken met name “een tekort aan broederschap onder priesters” en voelen zich “zelden gewaardeerd”.
“Als parochies niet synodaal en missionair zijn, zal de Kerk dat ook niet zijn”, schrijft paus Franciscus in een brief die gisteren werd gepubliceerd naar aanleiding van de synodale priesterbijeenkomst in een retraitecentrum vlakbij Rome. Ruim tweehonderd priesters van over de hele wereld kwamen van maandag tot en met donderdag samen om hun ervaringen met synodaliteit te delen.
Hoe sterker het gevoel van gedeelde verantwoordelijkheid in een parochie, aldus de paus, hoe meer priesters zich kunnen concentreren op de “authentieke kern” van hun ambt: “de verkondiging van Gods Woord en het samenkomen van de gemeenschap voor het breken van het brood”.
In zijn brief stelt hij een aantal suggesties voor waarmee priesters synodaliteit in hun parochie kunnen bevorderen. Zo vraagt hij priesters om de gaven die de Heilige Geest geeft aan de leken in hun parochie te identificeren en te koesteren. Zo “zullen jullie veel verborgen schatten aan het licht brengen en je minder alleen voelen in de veeleisende taak van evangelisatie”.
Ook spoort paus Franciscus priesters aan om bedreven te worden in “de kunst van het gemeenschappelijk onderscheidingsvermogen”, vooral door gebruik te maken van de methode van het “gesprek in de Geest” zoals die gebruikt werd tijdens de bijeenkomst van de bisschoppensynode in oktober.
De methode bestaat uit afwisselende periodes van gebed, luisteren naar elke deelnemer zonder onderbreking en dan het benadrukken van belangrijke of gemeenschappelijke punten voordat er een discussie begint.
Verder vraagt de paus priesters om “alles wat jullie doen te baseren op een geest van broederschap onder elkaar en met jullie bisschoppen. We kunnen geen gemeenschap en participatie bevorderen in de geloofsgemeenschappen die aan onze zorg zijn toevertrouwd, als we die gemeenschap niet onderling zelf beleven”.
Paus Franciscus erkent dat priesters het druk hebben en dat het bevorderen van synodaliteit een extra belasting kan lijken. Toch vraagt hij hen om door te zetten, want “alleen op deze manier zullen we geloofwaardig zijn en zal onze activiteit niet eindigen in het verstrooien van wat anderen al hebben verzameld”.
Paus Franciscus schrijft dat de behoefte aan het delen en ondersteunen van priesters en hun bisschoppen “krachtig naar voren kwam” tijdens een internationale conferentie over priesterlijke vorming die in februari in het Vaticaan werd gehouden.
Een deelnemer merkte op dat in dertig jaar tijd een bisschop hem nooit heeft gevraagd hoe het met hem ging, maar hem alleen vertelde wat hij moest doen.
Tijdens de groepsgesprekken op de bijeenkomst van deze week kwam die behoefte opnieuw duidelijk aan het licht. De priesters hebben voornamelijk in kleine groepen in het Frans, Engels, Italiaans en Spaans met elkaar gesproken.
Uit de rapporten op basis van de groepsgesprekken blijkt dat eenzaamheid een groot probleem onder priesters is. Ook vindt een deel dat de bijdragen van vrouwen aan het kerkelijk leven meer erkenning verdienen en is er behoefte aan “wederzijdse zorg voor priesters onderling”.
Een groepsrapport spreekt van “een tekort aan broederschap en gemeenschap onder priesters” en een gebrek aan zorg van de bisschop. “Een deelnemer merkte op dat in dertig jaar tijd een bisschop hem nooit heeft gevraagd hoe het met hem ging, maar hem alleen vertelde wat hij moest doen”, aldus het rapport. Ook voelen priesters “zich zelden gewaardeerd”.
Een rapport meldt: “Hoewel er een positieve kijk is op synodaliteit, is het duidelijk dat sommige priesters niet geïnteresseerd zijn in nieuwe initiatieven op dit pad. Daarom is voortdurende vorming voor pastoors noodzakelijk om de principes van synodaliteit effectief te implementeren op parochieniveau.”
Een andere groep ziet dat hoewel het synodeproces “meer positief dan negatief is geweest”, de luistersessies in de parochies soms werden gebruikt “om het hart te luchten en te klagen”.
De meeste van de achtten werkgroepen noemden minstens één keer de noodzaak om de vorming op seminaries aan te pakken en om priesterstudenten meer praktische hulp te bieden bij het leren wat onderscheiding is en hoe leiderschap uit te oefenen op een manier die de gaven van leken waardeert.
