In het kader van het Heilig Jaar zal paus Leo XIV een bijzondere herdenkingsviering leiden voor christenen die in de afgelopen 25 jaar werden vermoord vanwege hun geloof. Het Vaticaan spreekt over “nieuwe martelaren en getuigen van de hoop”, en sluit niet uit dat ook de slachtoffers van de recente schietpartij op een katholieke school in Minneapolis aan de lijst worden toegevoegd.
Op 14 september, het feest van Kruisverheffing, vindt in de basiliek van Sint-Paulus buiten de Muren een oecumenische gebedsviering plaats. Daar worden katholieken, orthodoxen, anglicanen en protestanten herdacht die sinds het jaar 2000 zijn omgekomen door geloofsvervolging of geweld.
Eerder, in het Jubeljaar 2000, leidde paus Johannes Paulus II een vergelijkbare plechtigheid in het Colosseum, symbool van de eerste christenvervolgingen. Die plek viel dit keer echter af vanwege archeologische opgravingen die daar momenteel plaatsvinden.
Een commissie, ingesteld door paus Franciscus in 2023, stelde een catalogus samen van 1.624 christenen die wereldwijd zijn vermoord vanwege hun geloof. De namen kwamen binnen via bisschoppenconferenties, religieuze ordes en nuntiaturen.
Volgens historicus Andrea Riccardi, vicevoorzitter van de commissie, gaat het om 643 slachtoffers in Afrika, 357 in Azië en Oceanië, 304 in Noord- en Zuid-Amerika, 277 in het Midden-Oosten en Noord-Afrika en 43 in Europa. Opvallend is dat van de slachtoffers buiten Europa er nog eens 110 afkomstig waren uit Europa zelf, vooral missionarissen.
Het Vaticaan onderzoekt nog of de namen daadwerkelijk gepubliceerd kunnen worden, omdat openbaarmaking in sommige regio’s een gevaar kan vormen voor de christelijke gemeenschap die er nog leeft.
Volgens de commissieleden gaat het niet enkel om een kwantitatieve opsomming. “Zelfs één martelaar is van onschatbare waarde, een reden tot bezinning voor de hele Kerk”, aldus Angelo Romano, die aan de samenstelling van de catalogus meewerkte.
De martelaren van nu zijn volgens de Vaticaanse woordvoerders vooral een getuigenis van geweldloze hoop. “In een wereld die geteisterd wordt door geweld, tonen zij dat je kwaad niet hoeft te beantwoorden met kwaad, maar met liefde”, zo zei Romano tijdens een recente persconferentie in Rome.
Ook aartsbisschop Fabio Fabene, secretaris van het Dicasterie voor de Heiligverklaringen, benadrukte dat het martelaarschap een krachtig symbool van hoop is. “Hun anker lag in God, niet in de wereld. Zij hoopten op de Heer, en hun beloning is het eeuwige leven.”
Tijdens de persconferentie werd gevraagd of ook de recente jonge slachtoffers van de schietpartij op een katholieke school in Minneapolis in de catalogus zouden kunnen worden opgenomen.
Aartsbisschop Fabene: “Als een bisdom of een lokale kerkgemeenschap deze kinderen voordraagt als geloofsgetuigen, zullen wij dit zorgvuldig bestuderen en bekijken of zij in de lijst thuishoren.”
