“Als je niet oud wilt worden, moet je je jong verhangen”, pleegt mijn vader te zeggen als hij van deze of gene weer eens geklaag hoort over ‘weer een jaar ouder’. Ofwel, wees blij dat je ouder mag worden, ondanks al het verval dat erbij komt kijken. Het is immers lang niet iedereen gegeven.

Hoe waar ook, het is makkelijker gezegd dan gedaan. Zeker in een maatschappij die gericht is op jong, en negatief is over alles wat naar oud riekt. Ja, ook in de Kerk, want maar al te vaak hebben we het over een kerk die “vol grijze hoofden zit”, ofwel: laat maar zitten, die kerk of die parochie, want het is daar op sterven na dood.

Maar net zoals de jeugd niet de toekomst van de Kerk is – want ze is nú Kerk – zijn ook de ouderen niet het verleden. Ook zij zijn nú Kerk. En daarom hebben ze de Kerk, net als jongeren, nog altijd wat te zeggen. Ook paus Franciscus – zelf met zijn 86 jaar bepaald niet de jongste – benadrukt dat keer op keer.

Op de Derde Werelddag voor Grootouders en Ouderen zei hij zondag: “Ouderen hebben een lange weg afgelegd in het leven en als ze terugkijken zien ze zoveel mooie dingen die ze hebben weten te bereiken. Maar ze zien ook nederlagen en fouten, dingen waarvan ze zeggen: ‘als ik het over zou mogen doen, zou ik het zo niet meer aanpakken’.” Hij pleit er dan ook voor om samen op weg te gaan. “Laten we naar elkaar luisteren, laten we elkaar steunen.”

Meer sociale cohesie

Eenzelfde oproep deed Jan Willem van Dalen afgelopen maandag in de Volkskrant. De epidemioloog aan het RadboudUMC ziet dat een aantal wetenschappers alle hoop legt bij de belofte van nieuwe medicatie om dementie tegen te gaan.

Hij beschrijft daarvan treffend de gevolgen: “Dementie vergelijken met een naderende natuurramp en het benadrukken van de tragiek voor patiënten en hun omgeving, leidt tot een stigma en maakt gezonde mensen bang (…). Ook heeft het bekrachtigen van ouderdomsdementie als een ziekte het probleem naar de geneeskunde getrokken.”

Maar, schrijft hij ook, de oplossing ligt niet alleen bij artsen. “We moeten ouderdomsdementie als een sociaal-maatschappelijk probleem benaderen. Met veroudering gaat het lichaam achteruit. De hersenen horen daar ook bij. Daar is niets mis mee. Een slimme maatschappij biedt ouderen meer hulp, structuur, en sociale cohesie.”

Anders denken

Samen op weg gaan dus, zoals de paus bepleit. Immers, “door de liefkozing van een oudere worden we vaak opgetild, voelen we ons geliefd.” Zoals die jongeren die met de financiële hulp van oudere parochianen naar de Wereldjongerendagen kunnen. En zoals die ouders van jonge kinderen die na een zenuwslopende zondagsmis bemoedigend worden toegesproken door een oudere kerkganger.

Laten we anders gaan denken over veroudering en ouderen, ook in de Kerk, zodat niemand het gevoel heeft dat het misschien toch beter is om je jong te verhangen.

Dit commentaar en meer vindt u in editie 30 van Katholiek Nieuwsblad.