Een in 2019 overleden Spaanse jezuïet hield een archief bij van de inheemse meisjes die hij naakt fotografeerde en misbruikte. Zijn superieuren waren op de hoogte, maar meldden het niet direct bij de autoriteiten.
Jezuïet Luis María Roma schreef in een dagboek over het misbruiken van meisjes, die hij vaak naar een rivier lokte en ongepast fotografeerde, zo meldde de Spaanse krant El País.
De jezuïetenprovincie in Bolivia stelde in 2019 een rapport op over de daden van pater Roma, maar hield het achter voor aanklagers, volgens het dagblad, dat een kopie van het dagboek van de priester en het onderzoek van de jezuïet in handen kreeg.
Roma stierf in augustus 2019, kort voor de voltooiing van het rapport. El País publiceerde een notariële bekentenis van de priester, ondertekend in mei 2019, waarin stond: “Ik liet me in sommige situaties meeslepen door libidineuze handelingen, ongepast voor een religieus persoon, met meisjes van acht tot elf jaar oud.”
In een verklaring van 16 juni betuigden de jezuïeten “diepe spijt” voor de nalatigheid van de betrokken oversten in het aanpakken van de misbruikklachten. “Degenen die op deze manier hebben gehandeld, moeten verantwoordelijk worden gehouden voor hun daden bij het afhandelen van dergelijke situaties, zoals vastgesteld door het Boliviaanse rechtssysteem binnen het kader van een eerlijke rechtsgang.”
De jezuïeten drongen er bij de openbare aanklagers op aan om de zaak tegen pater Roma te heropenen en ook “om de verantwoordelijkheden vast te stellen van diegenen die mogelijk op de hoogte waren van de feiten en niet hebben gehandeld in overeenstemming met de wet.”
De onthullingen van de gedocumenteerde misdaden van Roma verdiepen het schandaal van seksueel misbruik door geestelijken in de Boliviaanse provincie van de jezuïetenorde, waar beschuldigingen van kindermisbruik door paters en het toedekken daarvan door oversten zich opstapelen.
In 2023 publiceerde El País ook al de inhoud van een ander dagboek dat werd bijgehouden door pater Alfonso Pedrajas, eveneens een Spaanse jezuïet die in Bolivia werkte en die beschreef dat hij minstens 85 slachtoffers had misbruikt. Pedrajas stierf in 2009 zonder ooit berecht te zijn.
Deze zaak leidde tot grote woede in Bolivia. President Luis Arce riep het Vaticaan op om zijn archieven te openen en dreigde om de toegang van buitenlandse priesters te controleren. De Boliviaanse bisschoppenconferentie kondigde vervolgens verbeterde protocollen aan voor de bescherming van minderjarigen en voor het behandelen van beschuldigingen van seksueel misbruik door priesters.
Na dit schandaal traden meer slachtoffers naar voren, en kwam ook de zaak rond pater Roma aan het rollen. Volgens El País hebben de jezuïeten het rapport over Roma pas aan de burgerlijke autoriteiten overhandigd nadat de Pedrajas-zaak aan het licht was gekomen.
Roma, geboren in 1935 in Barcelona, werd als jonge jezuïet medio jaren 50 naar Bolivia gestuurd, waar hij aan diverse jezuïetenscholen werkte. Daar kon hij vrijuit zijn gang gaan en minderjarige meisjes lokken met snoep en filmvertoningen.
Roma nam foto’s of filmde meer dan honderd meisjes, van wie hij er minstens zeventig bij naam identificeerde. El País sprak met een 32-jarig slachtoffer, Susana genaamd, die zei: “Ouders in Charagua vertrouwden hem blindelings omdat hij de pater van de plaatselijke kerk was. Hij nam ons mee uit zwemmen in de rivier en nam foto’s van ons.”
Volgens een toenmalige provinciaal overste van de Boliviaanse jezuïeten was er indertijd niets dat wees op het misbruik. Wel waren er beschuldigingen bekend dat hij geld verduisterde uit de parochiekas.
Medebroeders en een schoonmaakster ontdekten wel enkele foto’s in de kamer van Roma en op zijn computer, maar rapporteerden niet meteen wat ze vonden, volgens El País.
Toen onderzoekers in 2019 zijn kamer binnengingen, troffen zij daar volgens de Spaanse krant overal foto’s van tientallen halfnaakte meisjes aan: tussen boeken, in zijn persoonlijke agenda, in platenhoezen, in zijn bureaulades, op de harde schijf van zijn computer.
