Ondanks de formatiesoap waarvan we de voorbije maanden getuige waren, blijft de steun voor de PVV onder christelijke kiezers onverminderd hoog. Dat blijkt uit een peiling die de EO vorige week naar buiten bracht. Met name katholieken blijken Wilders onvoorwaardelijk te steunen – liefst 37 procent van de katholieke respondenten onderschreef de (wat mij betreft nogal griezelig geformuleerde) stelling dat Wilders “een profeet met een helder toekomstbeeld” is.

Tanende steun voor Omtzigt

Een ander perspectief op de katholieke steun voor populistisch rechts bieden we deze week in ons omslagartikel over Volendam – inderdaad één van die katholieke PVV-bolwerken die bij de laatste verkiezingen boven kwamen drijven.

Een minder belicht, maar vanuit een katholiek perspectief misschien nog wel opvallender resultaat van de EO-peiling is de tanende christelijke steun voor het NSC van Pieter Omtzigt, toch niet lang geleden nog de golden boy van wie droomden van een nieuwe bestuurscultuur, nota bene gestoeld op heldere katholiek-sociale principes. Die partij zou nu nog maar op 6 procent van de christelijke stemmen kunnen rekenen, tegenover 16 procent bij de verkiezingen in november. Dat komt overeen met het algemene sentiment onder kiezers: volgens IPSOS zou NSC nu nog maar 11 van de 20 zetels overhouden.

De waarde van principes

De redenen laten zich raden: het beeld, handig gevoed door Wilders zelf, is toch dat Omtzigt degene was die tijdens de formatie wankelmoedig en onbetrouwbaar was, een ongrijpbare dwarsligger – ja, daar hebben we ’m weer, een katholieke gluiperd. Het is de prijs die het NSC lijkt te betalen voor het vasthouden aan het principe van rechtsstatelijkheid.

Principes hebben nu eenmaal weinig waarde in ons politieke discours – of beter gezegd: hun waarde is nogal aan wild schommelende dagkoersen onderhevig. Maar het principe van principes is nu net dat ze zich daar principieel niets van aantrekken. Over profeten gesproken: die herken je uiteindelijk aan hun principes en niet aan hun populariteit. De valse profeet profeteert omwille van de electorale winst; de echte profeet profeteert ondanks electoraal verlies.

Verwachtingen

Waarmee ik absoluut niet wil zeggen dat Omtzigt een profeet is. Ik zou ook die stelling absoluut niet onderschrijven, over niemand trouwens. Sowieso zou het beter zijn wanneer we politici niet zouden beoordelen op hun vermeende profetische gaven. Daarin stellen ze onvermijdelijk teleur, en het is ook menselijkerwijs oneerlijk om hen dat kwalijk te nemen.

Griezelige verwachtingen leveren griezelige politici op, we zien het wereldwijd overal gebeuren. Als we eerlijke en redelijke politici willen, moeten we misschien eens beginnen met eerlijke en redelijke verwachtingen te koesteren van het politieke bedrijf als zodanig.