In de tweede aflevering van de podcastserie Titus Brandsma vandaag staat een van de meest indringende teksten van Titus Brandsma centraal: zijn diesrede uit 1932. Daarin sprak de karmeliet over een “crisis van het godsbegrip”, een opvallend actuele analyse.
Hoofdredacteur Anton de Wit gaat opnieuw in gesprek met theoloog en biograaf Inigo Bocken. Brandsma zag de diepste crisis van zijn tijd – een periode van economische ontreddering en opkomende totalitaire ideologieën – niet in politiek of economie, maar in het denken over God.
“Niet in de eerste plaats een politieke of economische crisis”, aldus Bocken in de podcast, “maar een spirituele.”
In zijn rede maakt Brandsma een onderscheid tussen ‘godsbeelden’ en het ‘godsbegrip’. Ook ideologieën die zich seculier noemen, dragen volgens hem een impliciet godsbeeld in zich. Wanneer God wordt gereduceerd tot een idee of abstract beginsel, verliest het geloof zijn relationele en morele kracht.
In deze nieuwe aflevering van Titus Brandsma vandaag wordt duidelijk hoe deze analyse samenhangt met Brandsma’s bredere kritiek op moderniteit, ideologie en zijn verzet tegen totalitaire denkbeelden.
Opvallend is dat Brandsma zijn antwoord niet zoekt in abstracte theologie of in systeemdenken, maar in de mystiek. Hij grijpt terug op de spiritualiteit van Teresa van Ávila en op de figuur van Maria. Niet als sentimentele volksdevotie, maar als beeld van toewijding en verantwoordelijkheid.
Maria zegt “ja” tegen een werkelijkheid die zij niet beheerst. Voor Brandsma wordt zij daarmee een paradigma van wat ieder mens geroepen is te doen: God niet reduceren tot een idee, maar Hem ruimte geven in het eigen leven.
Hoogleraar Inigo Bocken legt uit hoe Brandsma’s mystieke taal geen vlucht is uit de werkelijkheid, maar een poging om haar juist dieper te begrijpen, juist ook in tijden van crisis.
Met deze tweede aflevering krijgt het drieluik verder reliëf: niet alleen het leven van Brandsma, maar vooral de samenhang tussen zijn denken, zijn gebed en zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid wordt zichtbaar.
Volgende week wordt er in de derde en laatste aflevering wordt ingezoomd op Brandsma’s betekenis voor journalistiek, gewetensvrijheid en publieke verantwoordelijkheid vandaag.
De podcastserie Titus Brandsma Vandaag is een samenwerking van Katholiek Nieuwsblad en Stichting Thomas More. Dankzij de toekenning van de Simone Weil Award aan Inigo Bocken voor zijn biografie Denker voor Gods aangezicht kon de serie worden gerealiseerd.
🎧 Luister hier naar aflevering 2:
Titus Brandsma Vandaag is ook te beluisteren via:
