Het conclaaf is supergeheim: kardinalen moeten zelfs zweren niets over de inhoud met de buitenwereld te delen. Maar die eed geldt niet alleen voor de deelnemende kardinalen: ook anderen moeten geheimhouding zweren – anders hangt hun een zware straf boven het hoofd.
Met een hand op het Evangelie zullen chauffeurs, koks, schoonmakers en vele anderen binnenkort een eed van eeuwige geheimhouding over het conclaaf zweren. Er mag namelijk absoluut niets over het keuzeproces rond paus Franciscus’ opvolger naar buiten worden gebracht.
Dat de deelnemende kardinalen zo’n eed uitspreken, weten veel mensen, maar dat het talrijke personeel dat het conclaaf mogelijk maakt dat ook moet doen, is veel minder bekend. Dat gebeurt op 5 mei, heeft de Vaticaanse persdienst gisteren bekendgemaakt, in de Pauluskapel vlakbij de Sixtijnse Kapel.
Daarbij moet echt iedereen die op de een of andere manier bij het conclaaf aanwezig is de eed afleggen. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om de liftbediendes, de aanwezige artsen en verplegers, de priesters die aanwezig zijn zodat de kardinalen kunnen biechten en verschillende technici.
Eveneens moeten de kolonel en de majoor van de Zwitserse Garde, het hoofd van de Vaticaanse veiligheidsdienst en Ilson Montanari, secretaris van het College van Kardinalen, geheimhouding zweren.
De huidige regels over de eed staan in de apostolische constitutie Universi Dominici Gregis, die paus Johannes Paulus II in 1996 schreef en daarna tweemaal is herzien door paus Benedictus XVI, in 2007 en in 2013.
Volgens deze wetgevende tekst moet de kardinaal-kamerheer – bij dit conclaaf is dat kardinaal Kevin Farrell – samen met drie kardinaal-assistenten de medewerkers goedkeuren die gekozen zijn om contact te hebben met de kardinalen tijdens het conclaaf en daarom de eed moeten afleggen.
Met hun hand op het Evangelie zweren deze medewerkers “absolute en eeuwigdurende geheimhouding tegenover iedereen die geen deel uitmaakt van [de groep deelnemende kardinalen, red.] over alle zaken die direct of indirect verband houden met de uitgebrachte stemmen en de zoektocht naar de volgende paus”.
Het personeel zweert ook om geen audio- of videoapparatuur te gebruiken om opnames te maken van zaken die plaatsvinden tijdens de verkiezingsperiode of die verband houden met het proces van de verkiezing zelf.
Wie die geheimhouding toch zou verbreken, roept een zware straf over zichzelf af. “Ik verklaar dat ik deze eed afleg in het volle besef dat overtreding ervan zal leiden tot de straf van automatische excommunicatie”, zullen de eedafleggers straks beloven.
