De Rohingya behoren tot de meest vervolgde minderheden ter wereld. Weinig mensen weten dat er binnen deze overwegend islamitische bevolkingsgroep ook een kleine groep christenen bestaat. Zij zijn hun leven al helemaal niet zeker.
Voor de christelijke Rohingya in de vluchtelingenkampen van Cox’s Bazar in Bangladesh was er onlangs een zeldzame aanleiding voor een feestje. Achttien jonge Rohingya werden opgenomen in de Bethelkerkgemeenschap via een volledige waterdoop.
“Na de doopdiensten hebben we gebeden en traditionele liederen gezongen”, zo vertelt dominee Peter Saiful daags na de plechtigheid in een telefonisch interview vanuit de stad in het zuiden van het islamitische land.
Over de christenen binnen de Rohingya – die verder bijna volledig islamitisch zijn – is nauwelijks iets bekend. Naar schatting gaat het om enkele duizenden mensen. In hun thuisland Myanmar worden zij vanwege hun etniciteit vervolgd en verdreven door leger en regering. Maar zelfs binnen hun eigen minderheid zijn ze vanwege hun geloof niet veilig.
Ongeveer een miljoen Rohingya-vluchtelingen leven al jaren in erbarmelijke omstandigheden in de grensstreek van Bangladesh. Iedereen die daar openlijk voor zijn christelijk geloof uitkomt, loopt levensgevaar. Sommigen zijn erin geslaagd om door te reizen naar andere landen, maar wie achterblijft, houdt stand in Cox’s Bazar. Er is weinig hoop op een veilige terugkeer naar Myanmar.
Tegelijkertijd neemt de dreiging in de kampen door militante islamitische groeperingen steeds verder toe. Zo heeft het Arakan Rohingya Salvation Army (ARSA) dominee Saiful persoonlijk bedreigd vanwege zijn inzet. “Posters met foto’s van mij en mijn jongere broer werden in de kampen verspreid, waarop wij als zendelingen werden bestempeld en er werd opgeroepen tot onze onthoofding”, zegt hij.
Die dreigementen zijn bloedserieus: in januari 2020 werden twee christelijke Rohingya door gewapende extremisten in Cox’s Bazar vermoord, en raakten twaalf anderen zwaargewond.
Daarnaast werd een jonge christelijke vrouw ontvoerd, gedwongen zich tot de islam te bekeren en te trouwen met een ARSA-lid. Sindsdien wonen 25 christelijke Rohingya-families in een speciaal beveiligd deel van het kamp.
Sinds december 2024 worden de christelijke Rohingya opnieuw geconfronteerd met een golf van dreigementen. Slogans als: “Er zijn nooit christenen onder de Rohingya geweest – en dat zal ook nooit zo zijn” doen de ronde. Daarnaast werd Saiful onlangs online beschuldigd van spionage voor vijandige partijen, zogenaamd omdat hij informatie over criminele bendes in de kampen zou doorspelen.
Islamitische milities en criminele bendes – de scheidslijn tussen die twee groepen is vaak onduidelijk – winnen steeds meer terrein in de vluchtelingenkampen.
Saiful ontkent dat stellig: “Een VN-advocaat heeft me geadviseerd om aangifte te doen.” Als christelijk leider aarzelt hij echter om juridische stappen te zetten. Hij vreest dat zijn zaak de spanningen verder zou aanwakkeren en de christenen onder de Rohingya nog meer in gevaar zou brengen.
Myanmar-deskundige en voormalig VN-medewerker Paul Greening staat ook kritisch tegenover de recente doopplechtigheden onder de vluchtelingen. “Dit kan radicale krachten uitlokken en de christenen nog verder in gevaar brengen”, waarschuwt hij.
Greening, die in Thailand woont, maakt zich zorgen over toenemende spanningen in de aanloop naar een VN-conferentie over de Rohingya op 30 september in New York. “De Rohingya zijn verdeeld en hebben geen plan”, zegt hij. “Omdat de Rohingya in Myanmar grotendeels geen toegang tot onderwijs hebben gekregen, zijn ze gemakkelijk te manipuleren.” Steeds meer dubieuze groepen proberen daarvan te profiteren.
In werkelijkheid winnen islamitische milities en criminele bendes – de scheidslijn tussen die twee groepen is vaak onduidelijk – steeds meer terrein in de kampen. De uitzichtloze situatie van de vluchtelingen en de stopzetting van de Amerikaanse financiële steun onder de regering-Trump maken de omstandigheden nog nijpender.
Uit angst voor aanvallen houden de christelijke Rohingya in Cox’s Bazar zich uiterst stil. Van een georganiseerde gemeenschap is nauwelijks sprake. En als er al iets van gemeenschapsleven is, dan speelt dat zich doorgaans ondergronds af, in het diepste geheim.
