Op 1 januari viert de Kerk het hoogfeest van Maria, Moeder van God. Maar juist omdat dit feest op nieuwjaarsdag valt, slaan veel gelovigen ’m over. Daarmee laten ze de kans schieten om Maria de eer te geven die haar toekomt: zonder Maria immers geen Kerstmis.
Er zou geen Kerstmis zijn zonder het maagdelijke moederschap van Maria. Als we het feest van de geboorte van Jezus dus goed willen vieren, moeten we ook de juiste eer bewijzen aan zijn moeder Maria.
Het was paus Paulus VI die ervoor zorgde dat het hoogfeest van Maria, Moeder van God weer wordt gevierd op 1 januari. Hij deed dat niet alleen omdat de nauwe band met Jezus’ geboorte daarmee duidelijker wordt, maar ook omdat het een oude Romeinse traditie was om op 1 januari het moederschap van Maria te vieren.
Bovendien zag hij het als passend om hiermee het kerstoctaaf af te sluiten op de eerste dag van het nieuwe jaar, waardoor het nieuwe jaar onder de moederlijke zorg van Maria wordt geplaatst.
Maar juist omdat het feest op nieuwjaarsdag valt en we in de dagen ervoor al zo vaak naar de kerk ‘moesten’, wordt dit grote feest vaak vergeten. Priesters bieden in hun parochie vaak minder vieringen op die dag aan, omdat het aantal aanwezigen vaak zo laag is.
Van alle verplichte feestdagen lijkt deze het minst gevierd en het minst bekend als verplichte feestdag. Toch mag deze grote plechtigheid meer omarmd worden, door naar de Mis te gaan op 1 januari én door dit feest op een bijzondere manier te markeren. Zo zullen we een diepere liefde ontwikkelen voor Maria, haar Zoon en de Kerk.
De plechtige viering van Maria’s moederschap vindt plaats op de achtste dag van het kerstoctaaf. Octaven hebben een speciale plaats in het leven van de Kerk omdat ze de verlenging van een feest symboliseren: een gebeurtenis als Jezus’ geboorte is te groot om te beperken tot één dag. Het getal acht symboliseert de nieuwe schepping, begonnen op de eerste dag van de week, zondag, na de zevende dag van de oude schepping, zaterdag.
Door een feest liturgisch over acht dagen te vieren, zeggen we dat dit een heilzame tijd in de Kerk is, dat wij mysterieus deelnemen aan Jezus’ heilzame werk. De geboorte van Jezus zelf is het begin van onze redding. De nieuwe Adam komt tot ons op de eerste dag van het kerstoctaaf, en de nieuwe Eva wordt aan het einde ervan gevierd.
‘Het zou echt een prioriteit moeten zijn om op 1 januari naar de Mis te gaan, omdat het de natuurlijke voortzetting van 25 december is’
Een andere reden waarom dit feest zo belangrijk is, is dat moederschap diep verbonden is met onze menselijkheid. Het is in de schoot van een moeder dat een kind wordt verwekt, groeit en leven krijgt. Zo veel van wat het kind is en heeft, komt van zijn of haar moeder. De biologische nabijheid tussen moeder en kind creëert een speciale band die hun hele leven blijft bestaan.
Deze feiten over moederschap spreken tot een diepgaande waarheid van de menswording. Jezus kan niet zonder zijn moeder, en zijn heilige menselijkheid wordt volledig door zijn moeder gegeven. De menselijkheid van Jezus is altijd verbonden met Maria en doet ons de noodzaak voelen om naar haar te kijken om haar Zoon te leren kennen en begrijpen.
Als we God willen eren, die mens werd in Jezus, dan moeten we ook Maria eren, van wie Jezus zijn menselijke natuur ontving. Door Maria niet te eren, zouden we de radicale waarheid van de incarnatie negeren en onteren. Dit alles is van vitaal belang voor de Kerk vandaag. Zonder Maria kan de Kerk niet bestaan, en daarom vieren we haar moederschap, omdat ze niet alleen de moeder van God is, maar ook onze moeder door Jezus.
Dit zijn slechts enkele redenen waarom de Kerk ons vraagt naar de mis te gaan op 1 januari. Het zou echt een prioriteit moeten zijn, omdat het de natuurlijke voortzetting van 25 december is.
Andere tradities kunnen ook in deze tijd van het jaar worden ingesteld. Zo kan een parochie bijvoorbeeld aanbidding tot middernacht organiseren om het nieuwe jaar binnen te brengen. Door het nieuwe jaar op haar feestdag aan Maria toe te wijden en haar Zoon in het Heilig Sacrament te vereren, ervaren we haar moederschap voor de hele Kerk. Parochies kunnen ook plechtige vespers vieren op 1 januari om het kerstoctaaf af te sluiten.
Het spreekt voor zich dat tijd reserveren voor de rozenkrans – alleen of als gezin – een geweldige manier is om deze dag te vieren. Misschien kan het ook een dag zijn waarop moeders op enige manier worden geëerd door hun echtgenoot en kinderen, waarbij de diepe verbinding tussen alle moeders en Maria wordt benadrukt.
Het belangrijkste is tijd maken voor de Heer en zijn moeder op deze dag. Daar kun je je eigen persoonlijke tradities aan toevoegen, om het feestelijke karakter van deze dag te markeren. Dan wordt het iets waar het hele gezin elk jaar naar uit kan kijken. (Vert./bew. Susanne Kurstjens)
