fbpx
<

Geef om katholieke journalistiek

doneer
Achtergrond

Welke opvoedingsgewoontes helpen bij overdragen geloof?

Sanne Gerrits 4 februari 2020
image
Amerikaanse tieners in gebed (Foto: CNS photo/Karen Callaway, Chicago Catholic)

De Amerikaanse socioloog Christian Smith deed onderzoek naar wat ouders kunnen doen om hun geloof over te dragen op hun kinderen. Hij vond veel zaken die niet, maar ook enkele die wél werken.

Nog maar weinig religiesociologen deden expliciet onderzoek naar geloofsbeleving bij kinderen en tieners. “Een gat dat het waard was om in te springen,” vertelt de professor die verbonden is aan de Universiteit van Notre Dame aan de Amerikaanse nieuwssite Crux.

Er komt geen Jezus of Evangelie aan te pas

Smith interviewde voor het onderzoek honderden Amerikaanse tieners over hun geloofsopvattingen en ontdekte dat het geloof van de Amerikaanse jeugd eerder een “moreel therapeutisch deïsme” kan worden genoemd.

Dit houdt in dat het geloof voor jongeren draait om je “goed gedragen,” “je goed voelen” onder de bescherming van een deïstische God.

“Vanuit een katholiek standpunt komt er geen Jezus of Evangelie aan te pas. Wat ik dus wil zeggen is dat de meeste Amerikaanse tieners niet wezenlijk katholiek, protestant, joods of wat dan ook zijn, maar in feite moralistische, therapeutische deïsten. En bijna niemand ziet de verschillen en de gevolgen ervan.”

Wat niet werkt

Ook interviewde Smith 235 ouders van verschillende religies en vroeg hun wat zij deden om hun geloof over te dragen op hun kinderen.

“Er zijn veel dingen die niet werken. Te passief of autoritair zijn werkt niet. Ouders moeten proactief zijn maar niet heerszuchtig. Enkel het voordoen van geloof en het geloof praktiseren zonder er over te praten werkt ook niet. Verwachten dat de kerk al het werk doet ook niet: ouders moeten de leiding nemen.”

“Verwachten dat de kerk al het werk doet, werkt niet: ouders moeten de leiding nemen”
- Professor Christian Smith

“Hypocrisie, bedrog en legalisme werken niet,” vervolgt Smith. “Ook katholieke scholing, meedoen aan missiereizen of zomerkampen werken niet, als zij niet worden ondersteund door de basisinvloed van een religieuze opvoeding binnen het gezin. Zonder vorming van de ouders maken deze andere waardevolle invloeden geen verschil.”

Wat wel werkt

Wat werkt dan wel? Volgens onderzoeker professor Smith is het belangrijkste dat ouders echt werk wíllen maken van de geloofsopvoeding.

Daarbij is het volgens Smith absoluut essentieel, dat ouders praten met hun kinderen over geloof. Niet eens per week maar vaker, de hele week door. Hij noemt het “één van de meest krachtige mechanismes voor succes of mislukking. Je geeft de sterke boodschap af dat iets belangrijk is.”

Twee boeken

Wat ook belangrijk is, wordt de autoritatieve opvoedingsstijl genoemd. “Ouders moeten tegelijkertijd hoge standaarden en verwachtingen voor hun kinderen nastreven. Daarnaast moet er door het geven van open warmte en verbondenheid met het kind genoeg vertrouwen en ruimte aan het kind geboden worden om zelf meningen en waarden te ontwikkelen. Deze invloeden lijken te werken bij succesvolle geloofsoverdracht.”

Naar aanleiding van zijn studie schreef professor Smith twee boeken voor ouders om zich verder in het onderwerp te verdiepen:

Christian Smith, Religious Parenting. Transmitting Faith and Values in Contemporary America. Uitg. Princeton University Press, 304 pp, €32,-, ISBN 978 069 119 496 7.

Christian Smith, Soul Searching. The Religious and Spiritual Lives of American Teenagers. Uitg. Oxford University Press, 356 pp., €47,99, ISBN 978 019 518 095 4.