Volgens de meest recente zetelpeiling van Ipsos I&O zitten alle christelijke partijen in de lift. Vooral het CDA staat er goed voor, terwijl de partij bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2023 nog drastisch moest inleveren. Kan de partij zijn populariteit vasthouden?
Als de Tweede Kamerverkiezingen niet op 29 oktober, maar nu zouden plaatsvinden, zouden de christelijke partijen CDA, SGP en ChristenUnie flinke winst boeken. Althans, dat is wat de opiniepeilingen voorspellen.
In de zetelpeiling van Ipsos I&O van 28 juli kunnen de SGP en de ChristenUnie beide op vier zetels rekenen, één meer dan zowel tijdens de peiling van midden juni en de daadwerkelijke Kamerverkiezingen van 2023. Het CDA behaalt bij de peiling zelfs 24 zetels, waarmee de partij de tweede plaats deelt met GroenLinks-PvdA en alleen de PVV voor zich moet dulden.
 | Lees ookCommentaar | De C van comeback |
Ook opiniepeiler Maurice de Hond noteert goede resultaten voor de christelijke partijen. De SGP landt bij hem ook op vier zetels en het CDA kan er volgens De Hond 21 verwachten. Alleen de ChristenUnie blijft op drie zetels staan.
24 (of 21) zetels zou betekenen dat de christendemocraten een explosieve zetelgroei doormaken: nu heeft de partij slechts vijf zetels in de Kamer. Bij de verkiezingen van 2023 verloor het CDA maar liefst tien zetels, wat onder meer te wijten viel aan de verkiezingsdeelname van NSC (Nieuw Sociaal Contract), die zich op dezelfde groep kiezers richtte.
De peilingen laten nu een tegenovergestelde beweging zien, want de groei van het CDA gaat ten koste van de positie van NSC. Die partij houdt volgens de Ipsos-peiling slechts één van zijn twintig huidige zetels over. Volgens De Hond is het zelfs niet ondenkbaar dat de partij helemaal uit de Tweede Kamer verdwijnt.
De zonnige peilingsuitslag voor het CDA lijkt weinig te maken te hebben met een heropleving van christendemocratische waarden onder stemgerechtigd Nederland. Wat de resultaten vooral laten zien, is het belang van het gezicht van een partij.
De manier waarop CDA politiek bedrijft spreekt mij aan. De heer Bontenbal is en blijft doorgaans respectvol.
Toen Pieter Omtzigt in 2021 het CDA verliet en twee jaar later met zijn pas opgerichte NSC aan de Kamerverkiezingen meedeed, genoot hij immense populariteit onder de kiezers. Niet alleen was hij een van de weinigen die geknokt had voor de slachtoffers van het toeslagenschandaal; ook ontstond rondom hem al gauw het beeld van een degelijke politicus die door Haagse spelletjes (“positie Omtzigt – functie elders”) werd tegengewerkt. Aangezien het landelijke vertrouwen in de gevestigde partijen zich toen op een dieptepunt bevond, kon een forse winst voor NSC niet uitblijven.
Maar toen Omtzigt in april dit jaar bekendmaakte de politiek te verlaten vanwege zijn aanhoudende burn-outklachten, liep hij de Tweede Kamer uit met zijn populariteit onder de arm. Sindsdien is de vrije val van NSC in de peilingen onstuitbaar: de partij lijkt zonder zijn geliefde stichter ten dode opgeschreven.
Bij het CDA lijkt hetzelfde te spelen. Volgens Ipsos I&O is de partij vooral populair omdat zijn fractievoorzitter dat is: “De manier waarop CDA politiek bedrijft spreekt mij aan. De heer Bontenbal is en blijft doorgaans respectvol”, citeert het peilingsbureau een kiezer. Henri Bontenbal “wordt gezien als een potentiële premierskandidaat die duidelijk en eerlijk overkomt”.
Ipsos heeft ook de populariteitsscores van alle lijsttrekkers met elkaar vergeleken. Daarbij steekt Henri Bontenbal met kop en schouders boven de rest uit. Mirjam Bikker van de ChristenUnie volgt op de tweede plek; Chris Stoffer van de SGP scoort ook bovengemiddeld.
De positieve peilingen voor het CDA lijken dus vooral het resultaat van een ‘Bontenbal-effect’. In een politiek landschap dat meer en meer om de ‘poppetjes’ draait, is dat geen nadeel. Toch mogen de christendemocraten zich nog lang niet rijk rekenen.
In de komende drie maanden tot de verkiezingen kan er nog van alles gebeuren. Zal de CDA-lijsttrekker een goed figuur slaan tijdens televisiedebatten? Kan hij zich staande houden wanneer de leiders van de andere partijen de aanval op hem openen?
En bovendien blijven peilingen toch altijd nattevingerwerk. Niemand voorzag in 2023 de monsterzege van Wilders. Voor hetzelfde geld blijkt ook de positie van de christelijke partijen nu veel te rooskleurig.
