fbpx
<

Geef om katholieke journalistiek

doneer
Analyse

Doorbreekt de Kerk de patstelling in het Midden-Oosten?

John L. Allen Jr. - Crux 6 juli 2020
image
Palestijnse betogers discussiëren met Israëlische soldaten tijdens een demonstratie eind juni. Foto: CNS Photo - Mussa Qawasma, Reuters

Waarom de christenen in het Midden-Oosten niet als onpartijdig worden gezien in het Israëlisch-Palestijns conflict.

In 1974 werd een aartsbisschop uit Syrië opgepakt in Israël en veroordeeld voor wapensmokkel voor de PLO. Hilarion Capucci kreeg later gratie na interventie door paus Paulus VI en stierf in 2017.

'Het Heilig Land staat in brand'

Deze historische voetnoot schiet je te binnen bij een nieuwe oproep tot vrede in het Heilig Land door drie gepensioneerde kerkleiders, onder wie de katholieke oud-patriarch Michele Sabbah. “Het Heilig Land staat in brand, zijn heiligheid moet hersteld worden”, schrijven ze. “Gods land vraagt alle Kerken, regeringen en mensen van goede wil om een eind te maken aan deze tragedie.”

Hun verklaring is opgezet als onpartijdige, pastorale hartenkreet. Ze benadrukken dat Israël veiligheid moet hebben en Palestina onafhankelijkheid en sporen aan het vredesproces niet te vergeten in coronatijd.

Apolitiek?

De meeste Israëli’s echter, zullen de oproep niet als apolitiek opvatten. De drie schrijven als “Arabische christelijke Palestijnen”, en ieder woord daarin is belangrijk: ze zijn zeker christenen, en duidelijk ook Arabieren. Vanuit politiek oogpunt zijn ze Palestijn, en bekijken het conflict dus primair door Palestijnse ogen.

Druk om 'meer Palestijn' te zijn

Voor katholieke bisschoppen in de regio is die natuurlijke neiging om meer met een kant te sympathiseren, lang verscherpt doordat ze in een sinds de jaren zestig geradicaliseerde islamitische omgeving leven. Voor hele generaties zijn ‘het Westen’ en zijn symbolen, waaronder zijn belangrijkste godsdienst, synoniem aan kolonialisme. Het ligt voor de hand dat leiders soms druk voelen om nog ‘meer Arabier’, ‘meer Palestijn’ te zijn, om te tonen dat autochtone christenen geen import zijn die westerse belangen vertegenwoordigen. Capucci was er een extreme uiting van.

“Het Heilig Land staat in brand. Gods land vraagt alle Kerken, regeringen en mensen van goede wil om een eind te maken aan deze tragedie”
- Oud-patriarch Michele Sabbah en andere voormalige kerkleiders

Dat maakt het voor Israëlische diplomaten en beleidsmakers, laat staan voor het publiek, vaak lastig hen als neutrale scheidsrechters te zien. Dat de drie de belangrijkste reden voor de huidige impasse zoeken in “de Israëlische militaire bezetting en kolonisatie van Palestina”, verandert dat waarschijnlijk niet. Noch doet hun verwijzing naar het Kairos-document uit 2009 dat, dat oproept tot verzet tegen de Israëlische bezetting.

Dit alles heeft niets te maken met gelijk of ongelijk, maar met hoe de dingen waarschijnlijk opgevat zullen worden.

Katholieke leiders met gezag aan beide kanten

De situatie in het Midden-Oosten is onzeker; als Israël een groot deel van de Westelijke Jordaanoever en de Jordaanvallei annexeert, is volgens sommige experts een toekomstige Palestijnse staat niet levensvatbaar. De kans op hervatting van het vredesproces lijkt daarmee verkeken. Het is dan de vraag welke katholieke leiders met gezag aan beide kanten kunnen helpen om dit af te wenden.

Meer balans

‘Meer balans’ was zeker een reden voor paus Franciscus om mgr. Pierbattista Pizzaballa in 2016 te benoemen in Jeruzalem: een Italiaan, geen Arabier, met banden met beide kanten.

Tragedie

Als de wereld ooit behoefte had aan de opvatting van de scherpste kerkelijke geesten over het Heilig Land, dan is het nu. Want wat je verder ook denkt van de verklaring, de patstelling een “tragedie” noemen, is ongeveer zo onpartijdig als je kunt zijn. (Vertaling Peter Doorakkers)

Deze analyse verscheen eerder op cruxnow.com.