Het Vaticaan heeft het eindrapport gepubliceerd van de synodale studiegroep die de participatie van vrouwen in de Kerk heeft onderzocht. Het rapport pleit voor een uitbreiding van leidinggevende posities van vrouwen in de Kerk, maar zonder echt concreet te worden.
Dat het synoderapport over vrouwen in de Kerk verscheen op 10 maart – twee dagen ná Internationale Vrouwendag – is wellicht een tekenend gevalletje ‘net niet’. Dat kan ook over het 75 pagina’s tellende document zelf gezegd worden: het behandelt veel, maar ‘net niet’ datgene waar velen naar uitkeken. Op het beladen thema van de mogelijkheid van een vrouwelijk diaconaat wordt in z’n geheel niet ingegaan.
Dat is op zichzelf ook weer niet zo verrassend: tijdens de synode over synodaliteit bleek al dat er in de wereldkerk te verschillend over werd gedacht. De vlucht voorwaarts die deze commissie wilde maken, was: niet zozeer blijven hangen in wat er allemaal niet kan, maar vooral benadrukken wat er wel kan.
In dat kader spreekt het document van “nieuwe ruimtes” waarin vrouwen een rol kunnen spelen, met name in de evangelisatie. De focus wordt verlegd van sacramentele wijdingen naar ‘charisma’s’, de specifieke geestelijke gaven die vrouwen hebben, en die hun eigen rechtmatige plek hebben binnen de missie van de Kerk.
Maar ook binnen het bestuur van de Kerk. “Er is geen reden of belemmering die vrouwen zou moeten verhinderen om leiderschapsrollen in de Kerk te vervullen”, zo stelt het rapport.
Het document beveelt ook een “herformulering van de bevoegdheidsgebieden van het gewijde ambt” aan. Het suggereert dat het herdefiniëren van die grenzen “de weg kan openen om nieuwe verantwoordelijkheidsgebieden voor vrouwen in de Kerk te erkennen.”
Veel concreter dan dat wordt het rapport, ook hier weer, ‘net niet’. Omstandig wordt de eigenheid van de vrouwelijke roeping en charisma’s uitgelegd aan de hand van vele grote vrouwen uit de Bijbel en traditie, met Maria uiteraard als “hoogste voorbeeld van de charismatische dimensie”.
En het vrouwelijk leiderschap wordt geïllustreerd met vele recente voorbeelden van vrouwen die door Franciscus en Leo op hoge posities in het Vaticaan werden benoemd.
Maar hoe nu verder? Het blijft ongewis. Weliswaar is dit formeel een eindrapport – de derde van vijftien rapporten van de verschillende studiegroepen die de komende weken verwacht worden – maar kardinaal Mario Grech, secretaris-generaal van de bisschoppensynode, beklemtoonde bij de presentatie dat het in feite nog steeds “werkdocumenten” zijn.
Ook zei Grech dat de Kerk op dit terrein “moedig” maar ook “geduldig” voorwaarts moet gaan om de kerkelijke eenheid niet te schaden. Het is nu aan paus Leo XIV om de eerste vervolgstappen te zetten op dat hobbelige pad.
