fbpx
<

Geef om katholieke journalistiek

doneer
Analyse

Van Gennips proefballon: vermeende win-winsituatie met jongeren als verliezers

Luuk van den Einden 16 juni 2022
image
Minister Karien van Gennip (Sociale Zaken) deed dinsdag de suggestie om jongeren uit Franse probleemwijken in Nederland te laten werken. Haar idee werd al gauw aangezien voor een concreet plan, wat tot veel ophef leidde. Foto: Rijksoverheid

De suggestie van minister Van Gennip om Franse probleemjongeren als arbeidskrachten naar Nederland te halen, zorgde voor veel ophef. Dat de jongeren zelf ook niet beter worden van zulke ideeën, bleef echter buiten beschouwing.

Minister Karien van Gennip (Sociale Zaken) liet dinsdag een bommetje ontploffen. Ze suggereerde in een interview in Algemeen Dagblad dat werkloze jongeren uit Franse probleemwijken naar Nederland gehaald kunnen worden om hier de grote personeelstekorten op te lossen. De minister noemde de horeca en de tuinbouw als voorbeelden van sectoren die versterking kunnen gebruiken.

https://www.kn.nl/abonnementen/

“Ik zou mij kunnen voorstellen dat we investeren in die Franse of ook bijvoorbeeld Spaanse schoolverlaters om ze hier te laten werken”, zei de minister. Ze doelde op jongeren uit de banlieues, de grotendeels door mensen van niet-Europese afkomst bevolkte voorsteden van Parijs, waar jeugdwerkloosheid en criminaliteit grote problemen zijn.

‘Vragen om problemen’

Van Gennip deed een suggestie, maar haar uitspraken werden breed opgepikt door de media en al snel misverstaan als een concreet politiek plan. Daardoor haalde de minister zich de woede van veel politici op de hals. Zo is volgens JA21 jongeren uit probleemwijken halen “vragen om problemen”, vindt PVV-leider Wilders dat het kabinet “totaal de weg kwijt” is en noemt Lilian Marijnissen van de SP het een “wereldvreemd plan”.

Ook op Twitter ontstond veel ophef: daar was de teneur dat de minister “gevaarlijke jeugdcriminelen” en “tuig” uit de banlieues zou willen importeren en Nederlandse werklozen in de kou laat staan.

Politieke naïviteit

Tijdens het wekelijkse vragenuurtje van de Tweede Kamer maakte Van Gennip al duidelijk dat er geen plan ligt om jongeren uit de banlieues naar Nederland te halen. Bovendien is er niets dat Franse jongeren tegenhoudt om nu al in Nederland te komen werken: door de Schengenakkoorden mogen mensen met een EU-paspoort overal in de Unie wonen en werken zonder visum.

https://www.us12.list-manage.com/subscribe/post?u=d22144bf286104d517b638301&id=b3f10e4ed1

Hoe hypothetisch Van Gennips ideeën blijkbaar ook waren, ze getuigen niet enkel van politieke naïviteit. Er spreekt ook een gebrek aan politieke menselijkheid uit. Jonge werklozen uit een ander land in Nederland aan een baan helpen, klinkt misschien als een win-winsituatie, maar in werkelijkheid worden vooral werkgevers en de economie er beter van.

Uitbuiting en intimidatie

De Arbeidsinspectie bracht in mei een rapport uit waaruit bleek dat arbeidsmigratie vooral goed is voor bedrijven, terwijl de migranten zelf vaak slachtoffer worden van uitbuiting en intimidatie. De Inspectie spreekt van “miserabele woonsituaties” en onderdrukking van arbeiders die voor hun rechten proberen op te komen.

Woensdag pleitte de Poolse Europarlementariër Robert Biedron nog voor betere voorlichting over de risico’s van werken in Nederland. Hij hoorde van landgenoten verhalen over lonen die lager waren dan afgesproken, slechte huisvesting en belabberde communicatie door uitzendbedrijven. “Mensen die naar Nederland gaan wordt een droom verkocht”, aldus Biedron. “Hoe kan het dat inwoners van een EU-lidstaat door een andere lidstaat zo worden behandeld?”

image
Volgens het Compendium van de Sociale Leer van de Kerk moet de uitbuiting van arbeidsmigranten vermeden en bestreden worden. In mei rapporteerde de Arbeidsinspectie grote problemen met de uitbuiting van arbeidsmigranten in Nederland. Foto: CNS - Marco Bello, Reuters

Het zijn op dit moment vooral Oost-Europese arbeidsmigranten werkzaam in sectoren als de tuinbouw die hier slachtoffer van worden; de Franse jongeren die in deze probleemsectoren zouden gaan werken, lopen daar hetzelfde risico.

Ook vanuit de sociale leer van de Kerk kan op dit punt de nodige kritiek geleverd worden. Volgens het Compendium van de Sociale Leer van de Kerk moet de uitbuiting van buitenlandse werkkrachten altijd vermeden worden. En het document Gaudium et Spes van het Tweede Vaticaans Concilie pleit ervoor om zo veel mogelijk werkgelegenheid te creëren in de steden en landen waar potentiële arbeidsmigranten vandaan komen. Op die manier hoeven mensen hun vertrouwde omgeving niet te verlaten.

Criminaliteit als enige optie

Daarnaast lost het overhevelen van de jongeren de kern van de problemen niet op. Minister Van Gennip zei dat werk schoolverlaters “op het goede pad kan brengen”, maar de jongeren én de banlieues zijn niet geholpen met een laagbetaalde en vaak tijdelijke baan in een ander land.

Maar liefst een kwart van alle jongeren in de banlieues heeft geen diploma en 42 procent van de bewoners leeft er in armoede. Drugshandel en andere criminaliteit lijken voor veel jongeren dan de enige opties.

https://www.kn.nl/donaties/

Schoolverlaters weer naar school

Volgens de katholieke sociale leer heeft ieder mens het recht om zich via onderwijs te ontwikkelen. In de verklaring Gravissimum Educationis van het Tweede Vaticaans Concilie staat dat “de ontwikkeling van mensen via onderwijs de samenleving ten goede komt”. Oftewel: als de schoolverlaters uit de banlieues weer naar school gaan, hebben zijzelf én hun omgeving daar veel meer baat bij.

Van Gennips suggestie was misschien goedbedoeld, maar op de keper beschouwd destructief. Niet alleen – of niet zozeer – vanwege de argumenten die diverse politici dinsdag haastig op Twitter slingerden, maar allereerst omdat haar idee een systeem in stand houdt waarin bedrijven winnaars blijven over de ruggen van kansarme jongeren.