Wie kan zich nog de eerste keer herinneren dat ze een berg zagen? Een echte berg – in ieder geval geen Nederlandse – met slingerwegen, sneeuw en hoogte die je bijna duizelig maakt. Ik weet nog goed hoe overweldigend ik ze vond toen ik voor het eerst in Oostenrijk kwam.

Ik was twaalf en speelde in mijn T-shirtje bij twintig graden in de sneeuw. Tot die tijd waren bergen voor mij iets exotisch geweest: iets wat thuishoort op ansichtkaarten of als achtergrond van je laptop in de fabrieksinstellingen.

Zonder dalen geen pieken

Als ik opgegroeid zou zijn in een land als Oostenrijk, hadden die bergen waarschijnlijk allang hun macht verloren. Ze zouden onderdeel zijn geweest van het decor van het leven. Zonder contrast verdwijnt verwondering; als alles hoog is, wordt het vlak. Juist het verschil maakt ons dankbaar voor wat opvalt.

Dat contrast zit ook diep verankerd in het christelijk geloof. Jezus liet zien dat uit het diepste dal – het sterven aan het kruis – de hoogste piek kon ontstaan: verlossing. Hij nodigt ons uit om samen door dat landschap te trekken, om steun bij Hem te zoeken. In theorie weten we dat allemaal. We kennen de zinnen, we kunnen ze dromen. Maar waarom is het dan juist in de praktijk zo lastig?

‘Makkelijk’ is lastig

Ik heb het weleens met leeftijdsgenoten gehad over wat makkelijker is: bidden wanneer het goed gaat, of wanneer het slecht gaat. De antwoorden liepen uiteen. Als het goed gaat, is geloven eenvoudig. Als het slecht gaat, is er meer om voor te bidden.

Zelf vind ik “makkelijk” een lastig woord, maar ik merk dat ik me juist in slechtere periodes makkelijker kan verliezen in het bidden. Dat heeft iets moois, maar ook iets verraderlijks: een flow kan dragen, maar ook afleiden.

Voelde me verlamd

Toen ik een tijd geleden zelf door een diepere laagte ging, merkte ik dat mijn gebeden steeds minder vorm kregen. Het werd een wirwar van verdriet, verlangens en ongeordende gedachten. Dat werkte verlammend. Ik nam minder tijd voor God, vond het bidden steeds moeilijker, en kwam daardoor nauwelijks vooruit.

Tot ik, min of meer gedwongen, langere tijd bij Hem was tijdens een gezamenlijke aanbidding. Ik besloot de woorden los te laten en er simpelweg te zijn. Pas in die stilte kon ik mijn zorgen neerleggen, mijn eigen afwezigheid in het gebed erkennen en Zijn nabijheid ervaren. Dat moment werd het begin van een nieuwe klim.

Vast in een dal

Als je zelf vastzit in een laagte, is het moeilijk om Gods steun te voelen, hoe vaak anderen ook zeggen dat Hij er is. En toch is dat juist het moment om naar Hem toe te gaan. Begin klein: vertel over je dag, over wat pijn doet, of wees simpelweg stil en zoek Zijn aanwezigheid.

Lukt dat niet? Geen nood. Hij gaat nergens heen. De grootste heiligen kenden jaren van geestelijke dorheid; waar zij in uitblinken is niet hun kracht, maar hun weigering om stil te blijven staan.

En dan nog: één goed gebed beklimt geen hele berg. Maar het is wel een stap omhoog. Een beweging richting de hemel. Richting God.