Voor de meeste mensen zal de kerstsfeer net vertrokken zijn. Voor mij niet, want hier heeft het feest van Driekoningen nog gewoon een octaaf. Dat wil zeggen dat het in totaal acht dagen duurt. Dat is in dit geval ook echt geen overbodige luxe.
Driekoningen is namelijk typisch een van die feesten waarvan de betekenis niet in één oogopslag duidelijk is. Eigenlijk heet het ‘Openbaring des Heren’ (‘Epifanie’), en ooit was het belangrijker dan Kerstmis. Want de Heer mag dan wel geboren zijn, maar daar zouden we niet veel mee zijn opgeschoten als Hij zijn stalletje niet zou zijn uitgekomen om zich te manifesteren.
Met dat manifesteren is het natuurlijk meer dan goed gekomen, en daar gaat dit prachtige feest over. Het presenteert ons de verschijning – de openbaarwording – van Jezus als Heiland als een soort drietrapsraket.
Het belangrijkste mysterie dat het daarbij voor ons tevoorschijn haalt, is niet de komst van de wijzen uit het oosten, maar de doop van Christus in de Jordaan.
'Bij de bruiloft in Kana denken veel mensen: heeft Hij niks beters te doen dan slordig georganiseerde feestjes te redden en alcoholgebruik te promoten?'
Daar scheurt de hemel open en spreekt God duidelijke taal: “Dit is mijn Zoon, mijn welbeminde, in wie Ik welbehagen heb.” Hij wijst Hem aan, de Vader toont ons trots zijn Zoon.
Het tweede mysterie van deze week is de bruiloft van Kana, een van de slechtst begrepen wonderen uit het leven van Jezus. Hij verandert water in wijn.
Veel mensen denken daarbij onwillekeurig: heeft Hij niks beters te doen dan slordig georganiseerde feestjes te redden en alcoholgebruik te promoten? Maar daar gaat het hier natuurlijk niet om. Christus redt de bruiloft van God met zijn bruid, het godsvolk.
Wat gebroken was en alle blijdschap had verloren, wordt hier geheeld en met opluchting en vrede omhuld. Hij herstelt de uitgedoofde liefde, geeft aan het water zijn vuur terug.
Deze keer is het zijn moeder die Hem aanwijst. “Doe maar wat Hij jullie zal zeggen.” Verontwaardigt zegt Hij dat zijn tijd nog niet gekomen is, maar begint dan toch zijn taak te volbrengen, gehoorzaam aan zijn moeder.
Het derde mysterie is dan uiteindelijk toch dat geheimzinnige bezoek van die heidense wijzen met hun geschenken. Zeer waarschijnlijk waren zij priesters van Ahura Mazda. Dat was een God uit een religieus systeem dat dualistisch was.
Dat wil zeggen dat hij niet, zoals onze God, als almachtig werd voorgesteld, maar als één van twee tegenovergestelde krachten die elkaar eeuwig beoorloogden en elkaar zo in evenwicht hielden. Ahura Mazda was licht, schoonheid, warmte en goedheid. Zijn vijand heette Ahriman en was duisternis, chaos, leugen, haat en verdorvenheid.
De priesters van het zoroastrisme – waarvan de bakermat in Perzië lag, het huidige Iran – waren verwoede sterrenwichelaars. Zo werden zij door hun god, die eeuwig klem zat in een onbehaaglijk evenwicht, geleid naar de God die die strijd uiteindelijk zou winnen, de dood zou doden en het kwaad zou verslaan. Dat alles lijkt mij wel een weekje liturgievieren en filosoferen waard, zou ik zeggen.
