Op een terrasje in de schaduw van de Sint-Servaasbasiliek in Maastricht, met mijn vrienden om me heen, komt het geloof nog wel eens ter sprake. Geen van hen is gelovig, maar het zijn wel mijn lievelingsatheïstjes.
Vol scherpe vragen en kritische opmerkingen gaan ze graag de discussie aan. Als het gesprek na verloop van tijd verschuift naar geopolitiek en vakantieplannen, vraag ik me af: hoe zwak zou mijn geloof zijn zonder hen?
Ik heb altijd de behoefte gehad om verbaal te kunnen sparren. Al voordat ik met mijn ongelovige vrienden over het geloof sprak, zocht ik naar tegengeluid – argumenten uit een ander kamp. Hoe kun je immers weten waar je voor staat, als je niet weet waar je níét voor staat?
Bij gebrek aan praatgrage atheïsten in mijn omgeving kwam ik destijds terecht op het internet. Het mooie aan het open, vrije web is dat iedereen er een plek kan vinden, ongeacht mening of achtergrond. Het onhandige daaraan is… dat iedereen er een plek kan vinden, ongeacht mening of achtergrond.
Het is een wereld van bellen in een gigantisch bubbelbad. Is er ergens onenigheid? Geen probleem. De bubbel splitst zich gewoon verder op, tot iedereen weer in zijn eigen gelijk zit te dobberen. Zo glipte ik na wat doelloos rondklikken op YouTube argeloos een atheïstenbubbel binnen.
Daar heerste dezelfde sfeer als in elke bubbel: onze mening is de juiste. Als je er te lang in zit, neem je vanzelf de denkwijze over. Je begint vragen te stellen bij alles wat je ooit voor waar hield – wat op zich niet verkeerd is, zolang er maar ruimte is voor echte dialoog.
Een sterk, doordacht geloof groeit niet in de echokamers van het internet, maar in het gesprek met elkaar.
Maar dat is nu juist het probleem: in het atheïstisch YouTube – en bij uitbreiding het bredere internet – is weinig begrip voor mensen die anders denken. Het is een plek waar geloof verstikt raakt tussen de distels.
Toch staan die distels soms ook in bloei. Niet iedereen bleek even ongenuanceerd. Sommige kanalen interviewden zelfs hier en daar een christen. Die gesprekken bevatten vaak sterke argumenten vóór Jezus en het geloof. Door zulke video’s raakte ik opnieuw geïnspireerd, en dacht ik eindelijk de juiste plek gevonden te hebben om over het geloof te sparren.
Tot ik me realiseerde: dit is óók een bubbel. En ik dacht terug aan de momenten tussen die twee werelden in – de gesprekken waarin atheïsten en christenen elkaar echt ontmoetten, luisterden, respect toonden.
“Ugh, dat tentamen ook”, verzucht een vriend naast me. Mijn gedachten keren terug naar het terras. Het echte leven. En ik realiseer me opnieuw hoe goed het echte leven is in het doorprikken van bubbels. Om ons heen leven mensen met zulke uiteenlopende overtuigingen, dat je in het dagelijks leven je best moet doen als je maar één stem zou willen horen.
Een sterk, doordacht geloof groeit niet in de echokamers van het internet, maar in het gesprek met elkaar. En persoonlijk doe ik dat liever op het terras dan in de comments onder een YouTube-video.
