Missionaris in Rusland en columnist bij Katholiek Nieuwsblad
De aandacht voor de armen is een “familiekwestie”, schrijft Paus Leo XIV in zijn apostolische exhortatie Dilexi te. De noodlijdenden behoren tot “die van ons”, maar hoe eigen zijn zij ons werkelijk?
Familieleden kunnen elkaar ontzettend diep verwonden. Wij gaan regelmatig met Vladislava naar de dokter, als haar zoon weer eens te dronken is om met zijn 84-jarige moeder de straat op te gaan en haar dochter haar telkens weer verwijtend toeschreeuwt “hoe lang het nog zal duren voordat ze de pijp uitgaat”.
Janina kon nauwelijks een woord uitbrengen omdat ze de tranen weg wilde slikken. Haar man heeft de feestdagen dronken op de bank doorgebracht en zij was bang zich in huis te bewegen of maar één geluidje te maken, want dan kreeg ze de volle lading.
Mijn Ioera belde mij op 2 januari om 8 uur ’s morgens, of ik de deur van zijn flat kon openen. Zijn nicht was dronken weggegaan, had de deur op slot gedraaid en de sleutel meegenomen. Hij en zijn vrouw hadden inmiddels hun roes uitgeslapen en beseft dat hij niet naar zijn werk kon… en de enige die een reservesleutel van zijn flatje heeft ben ik.
O rijkdom! Armoede en miserie zijn twee verschillende begrippen. Je hoeft niet rijk te zijn om gelukkig te zijn. De vraag is: wat is rijkdom? Waar ligt je hart, waarop zijn je gedachten gevestigd? Een andere Ioera begroet ons samen met zijn vrouw Liudmila bij het binnenkomen in ons kerkgebouw.
‘Onwetendheid en onverschilligheid kan mensen blind maken.’
Hij zegt: “Als ik jullie glimlach ontmoet, dan word ik blij en ben ik zo dankbaar. Dan weet ik dat God mijn vele zonden vergeven heeft en dat de hemel op mij wacht.” Zij leven als verloste mensen, innerlijk vrij en met een nieuwe vorm van blijheid, die ook op anderen een positief effect heeft. Ze hebben echter ook hun zorgen.
“Mijn zoon zegt dat ons sociale systeem heel goed is, veel beter dan in andere delen van de wereld. Is dit waar?” vraagt Liudmila mij. Ik dacht meteen aan ons mooie Nederland en moest even slikken. Er zijn dingen die je niet kunt uitleggen; je moet ze zien en beleven, zoals wij vanuit het rijke Westen ook onze comfortzone eens zouden moeten verlaten, om ons te laten raken door de situatie van anderen.
Onwetendheid en onverschilligheid kan mensen blind maken. Natuurlijk gaat het niet over hoeveel pensioen we krijgen, of hoe dingen georganiseerd zijn, maar veeleer of we onze naasten ook als onze familie beschouwen. Of we met elkaar samenleven, met elkaar aan één tafel gaan zitten, met elkaar delen.
“Zullen mijn kinderen en kleinkinderen dit ooit begrijpen?” verzucht Liudmila. “Voor God is niets onmogelijk” (Lc. 1,37). Het begint met gebed.
Katja vertelde me dat na ruim twee jaar de relatie met haar ouders veel verbeterd is. Ze heeft er veel voor gebeden en God heeft genade gegeven. Mijn Ioura kwam met een doosje chocolaatjes aan… een dag te laat voor mijn verjaardag, maar toch nog speciaal voor mij.
Ik zag aan zijn ogen dat hij blij was ook eens iets te geven. Een familiegevoel maakt mensen tot “die van ons”, en levend volgens Gods Geest leren we elkaars lasten te helpen dragen (Gal. 5,25; 6,2).
