To provide the best experiences, we use technologies like cookies to store and/or access device information. Consenting to these technologies will allow us to process data such as browsing behavior or unique IDs on this site. Not consenting or withdrawing consent, may adversely affect certain features and functions.
The technical storage or access is strictly necessary for the legitimate purpose of enabling the use of a specific service explicitly requested by the subscriber or user, or for the sole purpose of carrying out the transmission of a communication over an electronic communications network.
The technical storage or access is necessary for the legitimate purpose of storing preferences that are not requested by the subscriber or user.
The technical storage or access that is used exclusively for statistical purposes. The technical storage or access that is used exclusively for anonymous statistical purposes. Without a subpoena, voluntary compliance on the part of your Internet Service Provider, or additional records from a third party, information stored or retrieved for this purpose alone cannot usually be used to identify you.
The technical storage or access is required to create user profiles to send advertising, or to track the user on a website or across several websites for similar marketing purposes.
Commentaar
Engelen op een speldenpunt: technologie heeft theologie nodig
Anton de Wit
Hoofdredacteur
10 juni 2026
In de week dat paus Leo zijn encycliek Magnifica humanitas uitbracht, bezocht ik toevallig een bijeenkomst van het Genootschap van Hoofdredacteuren bij ’s lands grootste techbedrijf: ASML in Veldhoven. Daar worden, simpel gezegd, de machines gemaakt die de microchips maken die overal inzitten tegenwoordig, van een vliegtuig tot en met uw wasmachine, en die ook de bouwstenen vormen van de hele AI-revolutie.
Verbijsterde blikken
Ik zou het ook wel minder simpel willen zeggen, maar ik vrees dat ik dat niet kan. Samen met andere hoofdredacteuren van kranten, tijdschriften en omroepen liet ik mij gedwee rondleiden. Maar aan de verbijsterde blikken van mijn collega’s te zien was ik niet de enige die stiekem geen snars snapte van wat er allemaal georakeld werd over nanodeeltjes, extreem ultraviolet licht en halfgeleidende wafers.
Lees ook:
Paus Leo XIV in eerste encycliek: ‘AI moet ontwapend worden’
Dit artikel is niet gevonden
We stelden af en toe wel wat slim klinkende vragen over techniek, economie en geopolitiek, maar eigenlijk voelden we ons allemaal ontzettend dom.
Abracadabra
De suggestie die spreekt uit de titel van Leo’s encycliek is zeker juist: de technologische hoogstandjes waartoe de mensheid in staat is, zijn inderdaad magnifiek. In een poging duidelijk te maken hoe ontzettend knap het allemaal is wat ze daar fabriceren bij ASML, werd ons uitgelegd dat hun supermachines verbindingen konden maken die zo dun zijn “als uw vingernagel groeit in twee seconden”.
Ik staarde naar mijn vingers en telde tot twee. Nog altijd kon ik me er weinig bij voorstellen. De beeldspraak herinnerde me aan het beroemde vraagstuk waarover middeleeuwse theologen elkaar naar verluidt in de haren vlogen: hoeveel engelen passen er op de punt van een naald? Ja, het huidige technologische discours heeft wel wat van de aloude scholastiek: alomvattend, pretentieus, hooggeleerd en voor de buitenstaander volmaakte abracadabra.
Fundamentele reflectie
Maar het gaat wél ergens over. Deze wereld mag de meesten van ons ver boven de pet gaan, maar ver van ons bed is die allerminst. We hebben er allemaal dagelijks mee te maken, we kunnen niet doen alsof het ons niet aangaat. Dus de fundamentele reflectie op deze nieuwe technologische werkelijkheid die paus Leo XIV ons biedt, is uitermate relevant. Het werd hoog tijd dat theologie en technologie in een zo gezaghebbend geschrift met elkaar in dialoog werden gebracht.
advertentie
Er zijn geen ads gevonden
Daar is behoefte aan – en heus niet alleen in de Kerk; het zou onterecht zijn om de encycliek af te doen als een verwoede poging van een oud instituut om relevant te blijven in de nieuwe tijd. Juist die nieuwe tijd heeft behoefte aan oude – of beter: tijdloze – inzichten.
De wil om het goede te doen
Dat bleek ook wel uit de vele, overwegend positieve reacties die er kwamen op het document, juist ook uit de techwereld. Dit type reflectie, zo was de teneur, is zeldzaam en daarom des te meer welkom. Ethisch besef is er heus wel aanwezig bij de onderzoekers en ontwikkelaars in deze sector.
Lees ook:
Katholiek beleggen of ‘paarswassen’? Vaticaanse bank komt met eigen beursindex
Dit artikel is niet gevonden
Ik zag dat daar in die wonderlijke Veldhovense microkosmos ook volop: het bedrijf doet indrukwekkend veel aan sociale ontwikkeling, duurzaamheid, maatschappelijk verantwoord ondernemen. En echt niet alleen als pr-instrument, men snapt de waarde ervan en ook simpelweg het (eigen)belang op langere termijn. De wil om het goede te doen voor mens en maatschappij is oprecht.
Sociale leer
Maar wat technologie, hoe ontzettend knap ook, uit zichzelf nooit kan produceren is een antwoord op vragen als: wat is goed? Wat is de mens? Wat is goed samenleven? Daarvoor heeft technologie nog altijd theologie nodig. En heeft de Kerk met haar magnifieke sociale leer blijvend iets wezenlijks in te brengen.
Lees meer
Dit artikel is afkomstig uit Katholiek Nieuwsblad van deze week.
Dit artikel delen:
Gerelateerd nieuws
Essay
Hoe radicaal kunnen we zijn? Waarom de Kerk nog steeds Franciscus-figuren nodig heeft
Pausreis
Paus Leo XIV ligt niet wakker van angst voor AI-apocalyps
Er zijn geen artikelen gevonden
Meest bekeken artikelen
‘Veel onrust’ rond zieke pastoor in Overijssel, maar aartsbisdom zwijgt over oorzaak
Wat kan de Kerk leren van Charlie Kirk? ‘God is niet weg, hij is verhuisd’
Erna Peijnenburg is de eerste vrouwelijke bisschop in Nederland: ‘Een kans voor een hoopvol signaal’
Er zijn geen artikelen gevonden