Kardinaal Wilton Gregory, die onlangs met emeritaat ging als aartsbisschop van Washington, kreeg een paar jaar terug de wind van voren van behoudende katholieken omdat hij president Joe Biden de Communie niet wilde weigeren vanwege diens abortusstandpunt. Weliswaar uitte de kardinaal meermaals stevige kritiek op het niet altijd even katholieke beleid van de toch katholieke president, maar de Communie weigeren vond hij een stap te ver gaan. Hij verkoos de weg van de dialoog en het zoeken naar gedeelde grond, zei hij stellig.

Weinig indruk

Gregory handelde wijs, maar welbeschouwd moeten we concluderen dat Biden zich er weinig van aangetrokken heeft; noch van de kritiek van de kardinaal, noch vermoedelijk van diens pogingen tot dialoog. Nu stuurt de paus een nieuwe kardinaal naar Washington, Robert McElroy, die dialoog ook al hoog in het vaandel heeft staan. Het is natuurlijk maar zeer de vraag of dat indruk gaat maken op Donald Trump, die komende maandag voor de tweede maal geïnaugureerd gaat worden als president van de VS.

Je kunt veel van de man zeggen, maar niet dat hij erg tot dialoog geneigd is. Hij was en blijft vermoedelijk een president van de roeptoeter: bijvoorbeeld roepen dat je Canada, Groenland en het Panamakanaal in gaat lijven, en dan maar zien wat er gebeurt. Wat je daar verder ook van vindt: er gebeurt dan doorgaans inderdaad wat, het zorgt voor heel wat reuring, want wat hij zegt wordt door velen uiterst serieus genomen.

Woorden worden daden

Dit is kennelijk hoe politiek wordt bedreven tegenwoordig. In West-Europa zien we Trump graag als dom en megalomaan, maar hij kan in dit opzicht wel eens heel berekenend blijken te zijn. In een electoraal klimaat van ‘geen woorden maar daden’ zijn slim gekozen domme woorden politieke daden geworden.

Laten we vooral niet doen alsof Trump hierin uniek is; dit is voor vele politici wereldwijd hét recept voor succes, in een wereld die eraan verslaafd lijkt te zijn om zich op iedere denkbare kast te laten jagen.

Ieder z’n waarheid

Waarheid, barmhartigheid en rechtvaardigheid, en ook het zeldzame samengaan van die drie, zijn de eerste slachtoffers van dat klimaat.

Ook Facebook-moederbedrijf Meta kondigde al aan mee te gaan in het Trump-idioom van ‘ieder z’n eigen waarheid’; factcheckers worden aan de straatkant gezet, beweringen controleren op hun feitelijke juistheid wordt nu plots afgedaan als ‘politiek gemotiveerde censuur’. De vraag is welke censuur we daarvoor terug krijgen: ik vrees de censuur van handig bespeelde onderbuiksentimenten, de censuur van de op gewin gerichte algoritmes van ‘Big Tech’.

Dialoog ondanks alles

Het maakt niet uit welke kardinaal de paus naar Washington stuurt, daartegen is geen kruid gewassen. Maar dat zij dan maar zo: laat kerkleiders toch liever het goede voorbeeld geven van beschaafde inhoudelijke dialoog, zelfs al wordt dat door velen weggehoond. Alles beter dan mee te gaan in de cynische logica van de roeptoeter.