Versplintering en onervarenheid verlammen onze volksvertegenwoordiging. Kan dat ook anders?
De nieuwe Tweede Kamer die vorige week beëdigd werd is jonger, hoger opgeleid, vrouwelijker én randstedelijker dan ooit, zo viel alom te lezen.
Of dat hoopvol of juist zorgelijk is, is misschien een kwestie van perspectief, maar in algemene zin is er wel dit over te zeggen. De roep om een ‘frisse wind’ – die overigens al even klinkt en op zichzelf dus allang zo fris niet meer is – heeft z’n weerslag gehad op politiek Den Haag, maar heeft als onmiskenbare keerzijde een grotere versplintering in combinatie met grotere politieke onervarenheid.
Nog nooit eerder ook was de grootste partij na de verkiezingen zo klein. Het maakt een constructieve coalitievorming op z’n zachtst gezegd ingewikkeld. En als ‘verjonging’ in de praktijk betekent dat parlementariërs als kinderen op een speelplein gaan roepen: “Ik wil wel met hém, maar niet met háár samenspelen”, dan gaat het inderdaad nog lang duren voor er een nieuw kabinet is.
Maar zoomen we nog iets verder in op de Haagse microkosmos, dan is het probleem nog complexer. Het voorgenoemde euvel – versnippering en onervarenheid – is momenteel in de Eerste Kamer zelfs nóg groter dan in de Tweede. “Senaat is een ratjetoe!” kopte De Telegraaf onlangs zoals alleen De Telegraaf koppen kan.
Maar de krant had wel een punt: het wemelt in de Eerste Kamer van de overstappers, afsplitsers en eenmansfracties, met als droef dieptepunt de Partij van de Dieren waarvan nu twee versies bestaan. Je waant je in middeleeuws Avignon met alle pausen en tegenpausen en hofintriges; toch bepaald niet het meest memorabele moment van onze kerkgeschiedenis.
Terwijl de senaat in fraaier Frans een chambre de réflexion zou moeten zijn. “In principe is de Eerste Kamer een Kamer der Bezinning”, zo legt hoogleraar Wim Voermans het in De Telegraaf uit, waarvan de leden wetgeving “contoleren op de rechtsstatelijkheid en uitvoerbaarheid”.
Meer vakmensen naar Den Haag? Landsbestuur en de democratische controle daarop zijn nu net een ‘vak apart’!
In de praktijk is die bezinning ver te zoeken, en wordt de senaat steeds meer een instrument voor verdere politieke versnippering. Per saldo bestaat onze Staten-Generaal zo uit twee kruiwagens met kikkers. Laten we niet doen alsof dat allemaal opportunisten, baantjesjagers en zichzelf profilerende ijdeltuiten zijn. De meesten zullen daar heus zitten vanuit een oprechte bevlogenheid en de wens om iets goeds voor ons land te kunnen betekenen. Maar in zo’n versnipperd en onervaren klimaat zal het moeilijk blijken om die idealen waar te maken.
Waar de beide Kamers zich op zouden moeten bezinnen, is de vraag wat professionele politiek eigenlijk ten diepste is. Van links tot rechts klonk de voorbije jaren de roep: stuur meer ‘vakmensen’ naar Den Haag! Geef een verpleegster het dossier zorg en een militair het dossier defensie, want die weten tenminste waar ze het over hebben!
Maar hoe sympathiek dat ook klinkt: dat gaat volledig voorbij aan het feit dat landsbestuur en de democratische controle op dat landsbestuur letterlijk een ‘vak apart’ zijn. Die verpleegsters en militairen lopen daar, al hun goede bedoelingen ten spijt, binnen de kortste keren op stuk. Neem het ze dan eens kwalijk dat ze gaan partijhoppen of het politieke bedrijf gedesillusioneerd weer verlaten.
Laat die ‘frisse wind’ juist maar eens luwen. Ongeacht of ze jong of oud zijn, hoog of laag opgeleid, man of vrouw, randstedelijk of provinciaal: we hebben nood aan vakpolitici en vakparlementariërs, met ervaring in het smeden van wat meer eensgezindheid in deze verdeelde wereld.
 | Lees meer!Dit artikel is afkomstig uit Katholiek Nieuwsblad van deze week. |
