De meeste mensen, van links tot rechts, zijn vóór fatsoen in de politiek. De klacht over verruwde parlementaire omgangsvormen klinkt over de gehele linie. Net als de terechte verontwaardiging wanneer scheldkanonnades richting een politicus – of die nu Geert Wilders of Frans Timmermans heet – overgaan in dreigementen.

Maar té fatsoenlijk is ook niet goed…

Toch: toen het eerste grote tv-debat tussen de lijsttrekkers (minus Wilders, juist vanwege die bedreigingen) vorige week door RTL werd uitgezonden, werd ook in ‘fatsoenlijke’ media alom gemopperd dat het er allemaal zo braaf en fatsoenlijk aan toeging.

Wees blij, denk ik dan, jubel en juich! Het misverstand heeft lang bestaan dat saaie debatten zouden zorgen voor desinteresse in de politiek. Maar als er iets de desinteresse heeft gevoed, dan is het wel het ‘verleuken’ van debatten door allerlei mediale kunstgrepen.

Pijlen gooien

Kostelijk hoor, een lijsttrekker dartpijltjes laten gooien op een bord met z’n tegenstrevers, en hem of haar dan vragen iets aardigs te zeggen over die persoon. Over gemengde signalen gesproken: we willen het allemaal aardig en gezellig en ‘verbindend’ houden, maar smijten intussen wel met pijlen naar elkaars hoofd.

Maar sowieso: serieuzer gaan we de politiek er niet door nemen. Politiek wordt tot veredeld entertainment gemaakt, en zoals alle entertainment gaat het op den duur vervelen. Dus maken we de strijd nog spannender, het verbale vuurwerk nog knallender, de competitie nog geduchter, het prijzengeld nog hoger – want tja, anders haakt de kijker af. En vervolgens vinden we het gek dat het draagvlak voor onze democratie zienderogen erodeert…

KN Verkiezingseditie

U snapt: wij doen er als redactie van KN niet aan mee, maar hebben geprobeerd een alleszins fatsoenlijke editie te maken in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 29 oktober. We hebben de kandidaten van de christelijke partijen die we interviewden geen controversiële uitspraken pogen te ontlokken, en ze ook niet naar hun favoriete maaltijd of Netflix-serie gevraagd, maar naar de wijze waarop ze christelijke principes hopen te vertalen naar de praktijk.

We hebben gepoogd wat inhoudelijke overwegingen om voor linkse of rechtse partijen te kiezen op een rij te zetten, zonder volledigheid te pretenderen of stemadvies te geven.

Geloof in de democratie

‘De’ christelijke stem bestaat niet; gelovige stemmen verdelen zich altijd over de gehele waaier van partijen naar links tot rechts, christelijk en niet-christelijk.

Wat de meeste katholieken hopelijk wel bindt, is het inzicht dat ‘geloof in de democratie’ – in de beide betekenissen – juist nu belangrijk is. Dat we allemaal gebaat zijn bij fatsoenlijke politiek die meer is dan vermaak.

Geen zinloos circus

Natuurlijk, niemand van ons maakt puur rationele beslissingen op basis van volmaakt rationele argumenten. Ook onze moeilijk te benoemen verwachtingen en angsten, onze irrationele sympathieën en antipathieën spelen mee. Maar we geloven toch ook weer niet dat we willoze en redeloze speelballen zijn van grotere krachten, dat verkiezingen uiteindelijk niets dan een zinloos circus zijn.

Dat is het (helaas groeiende) cynisme van de afhakers. Verkiezingen hebben wél zin, onze principes zijn niet gratuit, ‘fatsoen’ is geen lege term. En bovenal: we zijn behept met verstand, geweten en een vrije wil, en voelen de plicht om die goed te gebruiken in het stemhokje.

Saai en braaf, nietwaar? Wees blij.