De schrijnende beelden van oorlog, ziekte en hongersnood in de wereld zijn vandaag de dag bij ons allemaal wel op het netvlies gebrand door de soms eindeloos lijkende stroom aan nieuws die afkomstig is van televisie of sociale media. Maar dit was lang niet altijd het geval. Jaren geleden bereikte nieuws ons met een veel tragere tred – als het ons al bereikte.
En toen gold ook al de regel: alles wat ver van ons bed staat, interesseert ons toch minder. Gelukkig waren er een handvol dappere persfotografen die – vanuit christelijk en humanitair oogpunt – het als hun levenstaak zagen om deze ver-van-ons-bedshows dichter bij huis te brengen.
Een van hen was Gérard Klijn (1940-2014). Deze domineeszoon uit het Gelderse Aalten trok van 1966 tot 1999 de wereld rond als fotojournalist om mensen in ontwikkelingsgebieden en conflicthaarden vast te leggen. Zijn foto’s verschenen in kranten en tijdschriften in Nederland en Duitsland en hij won diverse prijzen.
Veel van deze foto’s maakte hij voor katholieke opdrachtgevers. Vandaar dat zijn collectie van tienduizenden foto’s, negatieven en dia’s na zijn overlijden bij het KDC in Nijmegen werd ondergebracht.
Marieke Smulders, collectiespecialist Beeld en Geluid bij het KDC, zegt hierover: ‘Klijn fotografeerde mensen van alle leeftijden die geconfronteerd werden met armoede, oorlog, verwoesting, honger en uitzichtloosheid. De fotograaf heeft op zijn talloze reizen oog in oog gestaan met menselijk leed dat het voorstellingsvermogen van de gemiddelde Nederlander ver te boven gaat.
Op een van zijn eerste fotoreizen die hij maakte fotografeerde hij een broodmager jongetje met grote ogen in het door hongersnood getroffen India. Een aangrijpend beeld dat werd ingezet bij de fondsenwerving door zijn opdrachtgever Novib, het huidige Oxfam Novib, en waarmee hij in de prijzen viel bij de World Press Photo in 1967.”
Uit de vijftig notitieboekjes die Gérard Klijn bijhield van zijn werkreizen blijkt dat hij in ongeveer veertig verschillende landen in Afrika, Azië, het Midden-Oosten en Zuid-Amerika is geweest. Meer dan ieder ander archief van het KDC biedt de collectie-Klijn dus een wijde blik op de wereld en de gebieden waar katholieke ontwikkelingsorganisaties actief waren.
De afgelopen jaren heeft een team van vrijwilligers zich ingezet om dit enorme (foto)archief te ontsluiten voor onderwijs en onderzoek. U als bezoeker kan nu ook grasduinen in Klijns foto’s, via de website van het KDC (ru.nl/services/katholiek-documentatie-centrum). Ongetwijfeld zal u daarbij geraakt worden door de beelden van leed, maar ook door de hoop en veerkracht van de mensen om wie het gaat.
