Een traditie van eeuwen­ tegenover de waan van de dag

Lees al vanaf 0,20 p/d

Erfgoed

Opwekking: van ‘evangelisch feestje’ naar moment van verbinding

22 mei 2026

Zingende mensen bij het Opwekkingsfestival in Biddinghuizen in 1998.
Foto: Martin Kemperman - collectie De Bazuin/KDC

Rond Pinksteren is er vrijwel overal in Nederland iets te doen: jaarmarkten, kermissen, schutterijfeesten, het plaatsen van de meiboom en de Pinksterblom. Al die lokale tradities op kerkelijke feestdagen zijn typerend voor de katholieke volkscultuur.

Het lange weekend in het late voorjaar fungeert als een ongeschreven uitnodiging om als gemeenschap samen te komen. Ook buiten de kerk leeft die traditie voort, bijvoorbeeld in muziekfestivals als Pinkpop in Landgraaf – al valt dat inmiddels niet meer samen met Pinksteren.

‘Wereldse’ invullingen

Zolang deze tradities bestaan, zijn er ook gelovigen die er niet zo blij mee zijn. Zij menen dat met deze ‘wereldse’ invullingen de religieuze dimensie van Pinksteren verloren gaat. Het is immers het hoogfeest van de neerdaling van de Heilige Geest en het begin van de Kerk – niet van markten en muziekpodia.

De echtparen Peter en Els Vlug en Ben en Wiesje Hoekendijk zochten hierop begin jaren 1970 een goed antwoord: een interkerkelijk festival dat zich juist wil richten op die persoonlijke geloofsbeleving van Pinksteren, de Opwekkingsdagen.

Gemengde gevoelens

Het startte in 1971 als een gezinskamp in het Gelderse Bennekom met vijfhonderd bezoekers, waarna het verder uitgroeide tot een grootschalige conferentie met zang, preken en seminars. Na jaren op de Paasheuvel bij het Veluwse dorp Vierhouten (1973-1995) verhuisde het festival in 1996 naar Walibi Holland in Biddinghuizen, waar inmiddels zo’n 30.000 mensen samenkwamen.

Binnen de katholieke gemeenschap werd dit initiatief aanvankelijk met gemengde gevoelens ontvangen. De katholieke pers, waaronder De Volkskrant, reageerde kritisch en zag het vooral als een ‘evangelisch feestje’, ondanks het interkerkelijke karakter. Tegelijkertijd inspireerde het pinksteridee in diezelfde periode juist nieuwe bewegingen binnen de jongere generatie.

Oecumenische boodschap

De Katholieke Charismatische Vernieuwing is daarvan een duidelijk voorbeeld: een stroming die sterk inzet op persoonlijke geloofsbeleving, gebed en de werking van de Heilige Geest. Ook progressief-katholieke platforms, zoals opinieblad De Bazuin, besteedden hier vanaf de jaren 1990 steeds meer aandacht aan. De oecumenische boodschap sprak een steeds grotere groep gelovigen aan.

advertentie

Dit weekend vindt de 56ste editie van Opwekking plaats, met circa 60.000 verwachte bezoekers, onder wie ook veel katholieken. De beweging die ooit kritisch werd bekeken blijkt inmiddels ook binnen de katholieke wereld een plek te hebben gevonden. De archieven van de Katholieke Charismatische Vernieuwing en De Bazuin zijn te vinden bij het Katholiek Documentatiecentrum.

In deze beeldrubriek in samenwerking met het Katholiek Documentatiecentrum Nijmegen (KDC) staat het rijke roomse erfgoed centraal.