Bloemsierkunstenaars Hanneke Maassen en Peter van Asselt laten in een nieuw boek de zeggingskracht van symbolische bloemkunstwerken zien. Ze laten zich daarvoor door van alles inspireren: van de natuur tot de Bijbel.
Er is een tijd voor alles, zegt Prediker: om te baren en te sterven, om te planten en te rooien. De ritmes waarin mensenlevens en de seizoenen zich bewegen is voor Hanneke Maassen, meester in de bloemsierkunst, en Peter van Asselt, liturgisch bloemstylist bij de Abdij van Egmond, een overvloedige inspiratiebron.
Die inspiratie delen ze in het boek Groene symboliek, waarin ze levensthema’s verwerken in arrangementen met bloemen, takken, stenen en andere materialen uit de natuur.
“We wilden een boek maken over de levensfases die we als mensen meemaken”, vertelt Maassen. “We laten ons inspireren door teksten, door verhalen, door beelden, en zetten dat om in een beeldtaal met bloemen. Daarvoor gebruiken we allerlei symbolen, zowel in materiaal als in vorm.”
Maassen is protestants en Van Asselt katholiek, maar de symbolen die ze laten terugkomen, zijn niet alleen maar christelijk. “Het is er wel mee verbonden”, zegt ze. “In het boek gaan we ook uit van die tekst uit Prediker.”
Inspiratie voor hun werk vinden de twee op allerlei manieren. “De ruimte en de natuur zijn voor mij belangrijk”, zegt Van Asselt. Hij laat zich vaak aanspreken door iets in de tuin van de abdij. Dat neemt hij dan als basis voor een arrangement, waarbij hij zich ook laat inspireren door wat de ruimte waarin hij werkt hem biedt.
“In protestantse kerkjes schik je vaak met mooie, kleine dingetjes. Maar de grote, stenen ruimten van de abdij zijn wat weerbarstiger. Dan moet je wat groter werken. Daarbij laat ik me inspireren door de ruimte, de plek en wat de natuur mij te bieden heeft.”
Voor het boek zijn arrangementen op vijf verschillende plekken gefotografeerd. De materiaalkeuze is daarop aangepast, geeft Maassen aan. Zij laat zich graag inspireren door “alles wat de geest voedt”, zoals kunst. “Door moderne dans met name, omdat daar vaak heel mooie vormgevingen in zitten. Maar de natuur is denk ik de allerbeste inspiratiebron.”
Van Asselt en Maassen leggen zich allebei al jaren toe op de symbolische bloemschikkunst en hebben beiden al vaker aan boeken over de kunstvorm (mee)gewerkt. Ze besloten om voor Groene symboliek de handen ineen te slaan omdat ze qua visie en aanpak veel overeenkomsten met elkaar hebben.
“Toen ik Peter leerde kennen, vond ik iemand die op een gelijk level dacht, die ook dingen aandurft”, aldus Maassen. “Iemand die buiten de regels van de bloemsierkunst kan gaan en daarmee kan experimenteren.”
Fotogalerij: een greep uit de arrangementen die Maassen en Van Asselt in hun boek hebben opgenomen. Gebruik de pijltjes om te bladeren.
“Het symbolisch bloemschikken heeft natuurlijk ook een ontwikkeling doorgemaakt”, vult Van Asselt aan. “Je kunt een bijbeltekst of een verhaal in zijn geheel uitbeelden met allerlei symbolieken, waarbij je een steen, en een tak, en een kleed en noem maar op erbij pakt.”
“Hanneke en ik vinden in de eerste plaats duurzaamheid belangrijk. Less is more is voor ons de standaard. Die ontwikkeling hebben we samen kunnen doormaken.”
Duurzaamheid is binnen kerken een steeds prominenter thema. Zo staat in sommige protestantse kerken sinds enige tijd het gebruik van snijbloemen, die vaak met behulp van veel schadelijke bestrijdingsmiddelen worden gekweekt, ter discussie. Het Nederlands Dagblad meldde vorig jaar dat sommige protestantse gemeenten de bloemengroet (de gewoonte om bloemen die in de kerk hebben gestaan als oppepper aan een gemeentelid te schenken) in de ban hebben gedaan.
Voor Maassen en Van Asselt is milieuvriendelijkheid onlosmakelijk verbonden met hun werkwijze. Ze gebruiken alleen biologisch geteelde bloemen en bloemen uit natuurvriendelijke pluktuinen. Ook de technieken die ze gebruiken, zijn niet belastend voor de natuur.
Van Asselt ziet in de katholieke Kerk wel ruimte voor vergroening. “Ik kom regelmatig in kerken in binnen- en buitenland. Wat ik daar zie, is totaal niet duurzaam. Er wordt bijvoorbeeld veel gewerkt met steekschuim [een olieproduct, red.] en met niet-biologische bloemen. Wat mij betreft mag de katholieke Kerk in Nederland echt wel een grotere stap maken in het bewustzijn omtrent duurzaamheid.”
Groene symboliek is niet alleen bedoeld voor mensen die in kerken schikken. De auteurs hopen dat lezers van diverse pluimage het boek zullen waarderen. Als iemand daardoor enthousiast raakt over symbolisch schikken, is dat wat hun betreft mooi meegenomen.
Niet voor niets staan in het boek ook instructies voor wie de composities wil namaken. “Dat is voor wie het fijn vindt om iets te maken”, legt Maassen uit, “of voor wie zijn emoties wil kunnen uiten, want dat kan ook met symbolisch bloemschikken. Dat kun je doen om je goed te voelen, om troost te bieden of juist om blijdschap te onderstrepen. Wat ons betreft is het lezerspubliek heel breed: dit boek is voor iedereen die graag iets wil met zingeving en met natuur.”
Voor wie zelf met symbolisch bloemschikken zou willen beginnen, heeft Van Asselt het advies om hun eigen vuistregel – less is more – in het achterhoofd te houden. “Hou het zo klein mogelijk voor jezelf. Vroeger probeerde ik altijd heel veel uit te beelden; zo veel dat ik vervolgens een beschrijving nodig had om alles uit te leggen.”
Op een dag werd hij benaderd door een monnik uit de abdij, die hem iets zei wat hij nog altijd ter harte neemt. “Hij zei: ‘Peter, ik vind die beschrijvingen heel mooi, maar misschien moet je eens iets doen waar je géén beschrijving bij nodig hebt.’ Als je iets maakt waar je maar één onderdeel uit de natuur voor nodig hebt, en het zo klein en zo beeldend mogelijk houdt, dan merk je dat iedereen die naar je werk kijkt, er weer een andere voorstelling bij heeft. Dat is de uitdaging.”
|  |
