De bouw van een nieuwe kerk is in Nederland tegenwoordig een zeldzaamheid, maar in de Rotterdamse wijk Schiebroek gebeurt het: daar verrijst de Bernadettekerk. Het proces zorgt voor grijze haren én nieuwe energie: “Voor de parochie is dit het juiste om te doen.”
Als alles meezit kunnen katholieken uit de Rotterdamse wijken Overschie, Hillegersberg en Schiebroek in het voorjaar of de zomer van 2026 in hun nieuwe kerk terecht. Ondertussen wordt er volop aan de gloednieuwe kerk gebouwd.
Een heuglijk moment was de plaatsing van de hoeksteen door bisschop Hans van den Hende op 9 juli. Op die dag kregen parochianen ook de kans om de kerk in aanbouw van binnen te bekijken en de plek te bezoeken waar zij straks de Eucharistie zullen vieren en geloofsgenoten kunnen ontmoeten.
De Bernadettekerk: dat is de naam die de gelovigen van de Bernadetteparochie gekozen hebben. Die naam is toepasselijk, want de nieuwbouwkerk wordt de enige kerk van de hele parochie, die tien jaar geleden nog zes kerken telde.
“Toen ik rond die tijd in het bestuur kwam, wisten we al dat we naar één centrale kerk wilden”, vertelt Michel Gadron, vicevoorzitter van het bestuur van de Bernadetteparochie. Die kerk verrijst op de plek van de gesloopte Verrijzeniskerk, midden in de parochie.
De locatie is niet het enige dat hergebruikt gaat worden. In de Bernadettekerk zullen verschillende elementen uit de oude kerken van de parochie te herkennen zijn, zoals de altaartafel en een Christusbeeld.
Gekleurd licht valt straks naar binnen door de gebrandschilderde ramen van de Liduinakerk, die opnieuw in het lood worden gezet. De kerkgangers uit Overschie herkennen volgend jaar wellicht de klank van de drie klokken van de voormalige Onze-Lieve-Vrouwkerk.
“Straks kom je hier binnenlopen en denk je misschien: dat hing bij ons”, zegt Gadron. “Maar vooral is het een nieuwe kerk waar we met dezelfde groep mensen samenkomen.”
De nieuwe kerk wordt niet alleen met alle parochianen gedeeld, maar ook met een geheel andere organisatie. Het gebouw is een gezamenlijk initiatief van de Bernadetteparochie en zorgorganisatie Aafje, die een deel van het pand gaat inrichten als zorgcentrum voor mensen die revalideren na een operatie.
‘Bernadette en Aafje’ trekken ieder in principe hun eigen plan, maar volgens Gadron is er wel volop ruimte voor én hoop op kruisbestuivingen. “Mensen die langdurig revalideren willen soms eens een kaarsje aansteken of misschien naar de Mis.” Het gebruik van (gemeenschappelijke) ruimten voor vergaderingen of het koffiedrinken na de zondagse viering zijn andere voorbeelden van de samenwerking.
Ook hoopt de parochie aansluiting te vinden bij de omgeving. “We liggen centraal in een wijk in Rotterdam, met al zijn plussen en minnen, en daar willen wij als kerk graag onderdeel van uitmaken.”
Zo hoopt Gadron dat het ‘huis voor de wijk’ dat Aafje op haar huidige locatie uitbaat straks terugkeert in het nieuwe pand, zodat wijkbewoners er een luisterend oor treffen. “We proberen dat samen op te pakken, zodat we aanwezig zijn als kerk, als christenen die openstaan voor iedereen en een helpende hand willen bieden als het nodig is.”
‘Als alles meezit’, de frase waar dit artikel mee opent, is geen loze kreet, want de weg naar de Bernadettekerk was er een vol kuilen en obstakels. “Ik heb er grijs haar van gekregen”, grapt Gadron.
Hij is niet voor niets aan zijn derde bestuurstermijn bezig, wat alleen bij hoge uitzondering mogelijk is in een parochie. “Enkele bestuursleden zitten in die derde termijn omdat er zoveel historie in dit project zit, dat het eigenlijk niet te doen is om het halverwege over te dragen aan iemand anders.”
“De kerken gaan dicht, maar we houden de mensen bij elkaar. Dan voel je het vertrouwen en de kracht voor zo’n project.”
Tweet dit!
De plannen stammen namelijk al uit 2017. Zeker in de vergunningsfase moest de parochie een aantal flinke hordes nemen, waarbij een langdurige onderhandeling met de maatschappelijke organisatie Middin de eerste uitdaging vormde.
Middin had in die tijd een opvanghuis voor jongeren die moeite hebben met zelfstandigheid pal naast de kerk. De organisatie overwoog mee in te stappen in het project, maar uiteindelijk ging dat plan toch niet door.
Ondertussen diende bij de oude Verrijzeniskerk, die nog niet aan de eredienst was onttrokken, het volgende probleem zich aan. “Hoezeer we ook probeerden om het gebouw ontoegankelijk te maken, zijn er toch krakers in de kerk getrokken. Dat was pijnlijk, want het is toch een gebouw waar gekerkt is, van waaruit mensen begraven en getrouwd zijn.”
Naast emotionele schade zorgden de krakers ook voor letterlijke schade door brandjes in het kerkgebouw te stichten. “Krakers zijn in Nederland goed beschermd. Daarom heeft het ons veel tijd en energie gekost om ze eruit te krijgen.”
Ook zaken als verplicht vleermuizenonderzoek en bezwaren van omwonenden zorgden voor grijze haren bij Gadron. Hij is dan ook blij met de inzet van zijn medebestuursleden en andere betrokkenen, onder wie een gepensioneerde ingenieur, voormalig projectmanager bij de dienst Stadsontwikkeling van de gemeente Rotterdam, die bijna iedere dag in touw is voor het project.
“We hebben ons wel eens afgevraagd of we er nog steeds aan begonnen zouden zijn als we dit allemaal geweten hadden. Want het is wel een heel stuk van ons leven wat we hierin hebben gestoken om het voor elkaar te krijgen.”
De aanloop was moeizaam, maar inmiddels wordt er volop aan de kerk gewerkt. Het meeste werk speelt nu zich binnen af, waarbij al goed te zien is hoe de kerkzaal, de koorzolder en de altaartrappen naar het priesterkoor vorm beginnen te krijgen. “We liggen op koers, al hebben we ook op dit vlak wat tegenslagen gehad”, aldus Gadron.
Dat had onder meer met de verraderlijke Rotterdamse bodem te maken: de eerste heipaal die in de grond geslagen werd, zakte wel erg snel naar beneden, omdat hij te kort bleek om de vaste ondergrond te raken. Tegen de tijd dat er nieuwe palen gereed waren, had de bouw al enkele maanden vertraging opgelopen.
“Elke keer was er weer iets waarvoor we om de tafel moesten gaan zitten. Gelukkig kunnen we het goed vinden met Aafje. We zijn reëel, we willen allebei graag een nieuw gebouw en we weten dat we elkaar nodig hebben. Na bijna tien jaar weten we inmiddels ook wat we aan elkaar hebben.”
Een kerk zonder toren, dat kan natuurlijk niet. Het was dan ook een wens van de parochie dat de Bernadettekerk van een toren voorzien wordt. “Zo heb je een herkenningspunt: hier in de wijk staat een kerk, dit is een godshuis. En we willen met de klokken laten horen dat we er zijn.”
Het was niet altijd even makkelijk om de parochianen mee te krijgen in het proces, geeft Gadron aan. “Het heeft lang geduurd, de hele reis voordat je eindelijk een steen gaat leggen. Veel mensen dachten: dat gaan ze niet voor elkaar krijgen, het kost te veel geld.”
Ook de coronacrisis en de forse prijsstijging van bouwmaterialen in de periode daarna vormden een obstakel om te overwinnen. “Het leuke is dat iedereen in ons bestuursteam ongeveer in dezelfde situatie zit qua werk en gezin, maar toch hebben we het met elkaar zo ver kunnen brengen. Het geeft energie dat je het op zo’n manier samen mag doen. Dat is erg mooi.”
Volgens Gadron voelt het dan ook “heel bijzonder” om juist in een tijd van kerksluiting en herbestemming een nieuwe kerk te bouwen. “De kerken gaan dicht, maar we houden de mensen bij elkaar. Dan voel je het vertrouwen en de kracht voor zo’n project, want je merkt dat het gedragen wordt.”
“Voor de parochie is dit ook het juiste om te doen”, vervolgt hij. “Samen naar een nieuw gebouw, met wat we vanuit het verleden meenemen én met nieuwe katholieken, die we sinds corona steeds meer zien. Dat geeft mij het vertrouwen dat we straks geen nieuwe kerk hebben waar niemand in zit. Iedereen is klaar om te verhuizen. Het voelt goed.”
Als de Bernadettekerk volgend jaar ingewijd wordt, komt er “uiteraard” een openingsfeest, belooft Gadron. Dan breekt ook het moment aan waarop de huidige bestuursleden het stokje doorgeven aan nieuwe gezichten. “Zij kunnen straks met een nieuw gebouw beginnen. Dan kunnen ze zich op de mensen focussen, en niet op de stenen.”
In een wereld waarin alles voortdurend verandert en onder druk staat, is katholieke kwaliteitsjournalistiek een uniek en kostbaar goed. Op KN.nl heeft u altijd toegang tot het laatste nieuws uit kerk en samenleving, en vindt u uitgebreide reportages en verhelderende analyses van onze gespecialiseerde redacteuren.
Voor maar € 1,40 per week leest u altijd als eerste al het moois dat KN.nl te bieden heeft, heeft u online onbeperkt toegang tot al onze artikelen én steunt u het voortbestaan van de laatste katholieke krant van Nederland.
Dus geef om katholieke kwaliteitsjournalistiek en word lid van KN Online.
