Al tweeduizend kerken in binnen- en buitenland legde Diana Nieuwold de afgelopen tien jaar op de gevoelige plaat vast. Deze “uit de hand gelopen hobby” brengt haarzelf en anderen veel vreugde. “Omdat zoveel kerken verdwijnen, voelt het als een missie om ze in beeld te bewaren.”
Een “samenloop van omstandigheden” wakkerde haar passie voor het fotograferen van kerken aan, vertelt Diana Nieuwold. In 2014 had ze net een online cursus fotografie achter de rug toen ze op vakantie naar Frankrijk ging.
Ze wilde wat ze bij haar cursus geleerd had in de praktijk brengen, maar de inspiratie bleef uit – tot ze een wat vervallen dorpskerkje binnenstapte. “Daar zag ik een lichtstraal, en ik dacht: dat ziet er zo sereen en vredig uit, die wil ik pakken. Sindsdien ben ik niet meer opgehouden.”
In 2015 startte ze met de website Kerkfotografie om haar werk met anderen te kunnen delen. Inmiddels heeft ze vele honderden kerken – katholiek en protestants, in binnen- en buitenland – vastgelegd in uitgebreide reportages. Nieuwold noemt het fotograferen van kerken “een uit de hand gelopen hobby”, maar dat neemt niet weg dat haar foto’s veel mensen een stukje geluk brengen.
Dat geldt bijvoorbeeld voor een verstandelijk beperkte man uit Delft, die al zijn hele leven dagelijks naar de Maria van Jessekerk ging om een kaarsje op te steken en even te bidden. Op een gegeven moment kon hij de wandeling naar de kerk niet meer maken. “Daarop namen zijn verzorgers contact met mij op. Een van mijn foto’s van de Maria van Jessekerk is toen als fotobehang op de muur van de kamer van die meneer geplakt. Hij was heel trots dat hij voortaan voor het altaar sliep.”
Zelf haalt Nieuwold ook veel uit haar passie. “Ik vind het heerlijk om door zo’n kerk te dwalen. Iedere foto heeft ook iets van een gebed voor mij. Het feit dat ik daar mag zijn, op een plek die heel bewust gebouwd is om elkaar en God te ontmoeten, waarbij alles in dat gebouw daarnaar verwijst, dat vind ik mooi. Dat doet iets met me.”
Zodra ze met haar camera over de drempel van een kerk stapt, laat ze alle beslommeringen van het dagelijks leven bij de deur achter: “Dan gaat het om het hier en nu, om gewoon in die kerk zijn. Alles waar ik verder mee zit, is dan gewoon weg.”
Regelmatig doet Nieuwold op Kerkfotografie een oproep voor tips over kerken die ze zeker zou moeten vastleggen. Ze probeert haar reportages efficiënt in te delen: hoewel Nederland niet groot is, kost het haar vaak toch wel gauw een paar uur om vanuit haar woonplaats in het noorden van het land ergens te komen.
Daarom maakt ze vaak een planning om in een of twee dagen meteen alle kerken van een parochie in beeld te brengen. “Daar gaat veel tijd in zitten, maar het lukt eigenlijk bijna altijd wel.”
Als ze eenmaal een kerk binnenstapt, volgt ze een min of meer vaste werkwijze. “Ik begin meestal met wat overzichtsfoto’s. Ondertussen kijk ik welke details me opvallen, wat ik in die kerk zeker niet moet vergeten.”
Daarnaast heeft Nieuwold een ‘afvinklijstje’ van elementen die ze in elke kerk sowieso op de foto wil zetten, zoals de godslamp, een of twee kruiswegstaties – “Als ik de kruisweg mooi vind, doe ik ze allemaal” – en de doopvont. “Een vaste routine dus, maar ondertussen kijk ik heel bewust: waar zie ik iets moois?”
Deze maand heeft Nieuwold haar tweeduizendste kerk op de foto gezet. In een simpel schriftje houdt ze bij in welke kerken ze geweest is.
“Als ik een aantal kerken heb gehad, laad ik de foto’s op mijn computer en schrijf ik ze tegelijkertijd in dat schriftje. Ik zet dan drie krullen: als ik de foto’s bewerkt heb, als ik ze op mijn website gezet heb en als ik een linkje naar de bijbehorende parochie of gemeente gestuurd heb. Dat maakt het tellen makkelijk.”
Een favoriete kerk heeft ze niet. “Ik heb de Dom van Keulen mogen fotograferen en een paar minuten lang een volledig lege kerk voor me gehad. Maar ik heb bijvoorbeeld ook ooit in Lierop, een dorpje in Brabant, een mooie kerk op de foto gezet. Daar heb ik evengoed enorm van genoten. Een mooie foto maken is leuk, maar beelden worden veel rijker wanneer je het verhaal erachter kent.”
Niewold heeft zo’n 1350 Nederlandse kerken gefotografeerd, maar het is niet haar doel om alle kerken in het land op de foto te krijgen. “Ik heb opgegeven dat dat zou moeten lukken”, zegt ze. “In de tijd dat ik begon waren er zo’n zesduizend kerken in Nederland. Misschien zou ik het inmiddels wel kunnen halen, maar dat heb ik losgelaten. Ik doe nu gewoon wat ik kan en wat er mijn kant op komt.”
Want Nieuwold ziet dat het hard gaat met de ontkerkelijking in Nederland. “Omdat veel kerken het niet gaan redden en ooit gesloten moeten worden, is het een soort missie om in elk geval de foto’s te bewaren, zodat de mensen die naar die kerken gingen op die manier nog herinneringen kunnen behouden.”
Maar het belangrijkste voor haar is simpelweg dat ze haar passie voor kerkfotografie kan blijven uitleven. “En dat ik daar mensen blij mee kan maken, want daar word ik zelf blij van.”
 | Lees meer!Dit artikel is afkomstig uit Katholiek Nieuwsblad van deze week. |
