| “Ik was hongerig en jullie gaven mij te eten, ik was dorstig en jullie gaven mij te drinken…” Met die woorden uit Matteüs 25 schetst Jezus wat barmhartigheid concreet betekent. Maar hoe vertaal je dat naar politieke keuzes anno nu? KN legt de werken van barmhartigheid – aangevuld met het door paus Franciscus benoemde achtste werk, ons gemeenschappelijk huis beschermen – voor aan de drie christelijke partijen. |
Voor ChristenUnie-lijsttrekker Mirjam Bikker zijn de werken van barmhartigheid meer dan een historische traditie: ze bieden een spiegel in een tijd waarin politiek en samenleving steeds harder zijn geworden. “We moeten steeds weer het licht van barmhartigheid laten schijnen, juist in een verharde samenleving.”
In het verkiezingsprogramma zet de ChristenUnie zwaar in op bestaanszekerheid. De partij wil een compleet nieuw belastingstelsel invoeren: de eerste 30.000 euro belastingvrij, een einde aan het ingewikkelde toeslagenstelsel, een hogere kinderbijslag en gratis kinderopvang.
“Het huidige systeem pakt vaak oneerlijk uit voor mensen met een laag inkomen”, zegt Bikker. “Als je iets extra werkt, weet je niet of je erop vooruitgaat, omdat je toeslagen verliest of zelfs moet terugbetalen. Wij willen dat werken weer loont, en dat gezinnen kunnen rekenen op stabiliteit.”
Ze vertelt dat het plan getest is op uitvoerbaarheid door het Centraal Plan Bureau (CPB). “Experts zeggen dat dit kan en een echte vereenvoudiging oplevert. Je weet beter waar je aan toe bent, dat geeft rust. En gezinnen die het moeilijk hebben, gaan er concreet op vooruit. In iedere klas zit nog altijd een kind dat in armoede leeft. In een rijk land als Nederland moeten we dat echt beter doen.”
Naast financiële maatregelen wijst Bikker ook op verlofregelingen en rustmomenten. “De Raad voor de Volksgezondheid en Samenleving constateerde onlangs dat het niet goed gaat met Nederland: te veel mensen ervaren stress en depressie. Het is heilzaam om af en toe te pauzeren. God heeft dat prachtig bedacht met de rustdag. Ook de overheid kan daaraan bijdragen door gezinnen ruimte en zekerheid te geven.”
De ChristenUnie profileert zich als een partij met bijzondere zorg voor de schepping. In het verkiezingsprogramma lijkt CU veel natuurbeheer in handen van boeren te willen leggen, maar is natuurbescherming bij hen wel in de juiste handen?
In verpleeghuizen gebeurt vaak onzichtbaar werk, liefdevol en trouw. Dat is voor mij een beeld van Christus.
“Boeren en natuur staan niet tegenover elkaar. Al eeuwenlang zorgen boeren ook goed voor hun omgeving”, reageert Bikker. “Maar de boer moet wel betaald worden voor zijn landschapsdiensten. Als een boer een stuk land onder water zet als plasdras en daarmee voor weidevogels zorgt of heggen onderhoudt, moet dat gewaardeerd worden. Dat kan hij niet gratis doen.”
Tegelijk erkent ze dat vervuiling moet worden teruggedrongen. “De natuur mag niet verder verschralen. Dat vraagt duidelijke doelen, maar wel met de boer zelf aan het stuur. Dat werkt beter dan kaartjes uit Den Haag. Het is rentmeesterschap: goed zorgen voor de aarde, samen met boeren en burgers, ook als dat een eerlijke prijs vraagt.”
In het verkiezingsprogramma is de ChristenUnie terughoudend over transgenderzorg. In het kader van het werk van de zieken verzorgen legt Bikker uit waarom. “In het buitenland is men soms veel te snel met hormoonbehandelingen. Daar komt men nu op terug. Dat moet ons voorzichtig maken”, zegt ze.
“Natuurlijk moet goede zorg voor jongeren beschikbaar zijn. Maar je mag jongeren niet aan hun lot overlaten zonder deskundige gesprekken. Soms blijkt bijvoorbeeld dat iemand worstelt met zijn geaardheid in plaats van met zijn geslacht. Dat ontdek je alleen in gesprek.”
De partij verzette zich daarom tegen plannen om geslachtsregistratie zonder tussenkomst van een deskundige te veranderen. “Dat vinden wij onverstandig. Jongeren hebben goede hulp nodig die ruimte laat om te ontdekken wie ze zijn, los van hoe hun lichaam eruitziet. Te snelle bevestiging kan later schadelijk zijn. Liefdevol en barmhartig zijn betekent ook: behoedzaam zijn.”
Gevraagd naar haar favoriete werk van barmhartigheid noemt Bikker in het kader van de zieken verzorgen het zorgwerk in de ouderenzorg. “In verpleeghuizen gebeurt vaak onzichtbaar werk, liefdevol en trouw. Dat is voor mij een beeld van Christus.”
In de werken van barmhartigheid ziet de CU-voorvrouw ook een spiegel, zowel voor zichzelf als voor haar partij. “De vreemdelingen herbergen wordt in deze tijd als moeilijk gezien. In de Kamer praten we vaak vooral over angst en zorg. Maar het blijven mensen die je menswaardig moet behandelen, ook als je procedures niet op orde hebt. Die barmhartigheid mag nooit verdwijnen.”
De werken van barmhartigheid vormen voor Bikker een toetssteen, zowel voor zichzelf als voor haar partij. “Ik hoop dat alle werken van barmhartigheid terug te vinden zijn in ons beleid, tot aan de doden begraven toe. Want we leven in een cultuur die vooral draait om autonomie en zelfbeschikking. Juist daarom moeten we zuinig zijn op het leven, vanaf het prilste begin tot aan het einde.”
Daarmee komt ook de medische ethiek in beeld. “De komende verkiezingen zijn op dit punt heel belangrijk. Er liggen voorstellen om de embryowet te verruimen, zoals het kweken en vernietigen van embryo’s voor onderzoek. Dat zijn grote wissels die je niet zomaar moet omzetten. Ik hoop dat kiezers dit ook meewegen. Het gaat niet alleen om economie en klimaat, maar ook om bescherming van het leven.”
 | Lees meer!Dit artikel is afkomstig uit het speciale nummer over de verkiezingen van Katholiek Nieuwsblad . |
