Jarenlang was Wim Peeters redacteur van Katholiek Nieuwsblad, in een tijd van grote veranderingen en polarisatie. Inmiddels ongeneeslijk ziek schreef hij een boek met herinneringen aan (onder meer) die bewogen jaren. Hij spaart ook zichzelf niet: “Dat ik bepaalde mensen pijn heb gedaan, al was dat onbedoeld, daar heb ik wel echt spijt van.”

“Hoe het nu met me gaat? Wonderlijk goed eigenlijk. Het opschrijven van mijn herinneringen heeft veel langer geduurd dan ik had gehoopt, dat wel. En ik had me mijn leven als pensionado natuurlijk wel wat anders voorgesteld. Samen met mijn vrouw Annette wilde ik veel gaan reizen. Teruggaan naar landen waar ik eerder geweest was, want als journalist van Katholiek Nieuwsblad tussen 1985 en 1998 heb ik veel van de wereld gezien.”

Diagnose

“Daar is het jammer genoeg niet meer van gekomen. Op Witte Donderdag 2013 kreeg ik de diagnose leukemie. Een vorm van kanker die nota bene niets te maken heeft met hoe gezond je geleefd hebt.

Waarschijnlijk, zo denken de artsen, komt het door een bezoek dat ik jaren geleden voor de krant bracht aan Tsjernobyl. Destijds had ik met een collega-journalist nog wat lopen grappen over de mogelijkheid dat we er ziek van zouden worden: ‘Over twintig jaar weten we het…’ Nou ja, we weten het inmiddels.”

Religieus gevoel

“Aan de andere kant: het feit dat je van de ene op de andere dag niets meer kunt, maakt ook dat je op een andere manier naar het leven gaat kijken. Naar oorzaak en gevolg, het hoe en waarom, naar wat er echt toe doet. Mijn religieuze gevoel is er enorm door aangezwengeld. Dat klinkt misschien gek: ik ben mijn hele leven gelovig geweest, ben er ook beroepshalve mee bezig geweest, als KN-journalist, later als perschef van het bisdom Haarlem-Amsterdam. Maar dat is toch anders, je neemt het meer voor lief. En je denkt nog: ik beslis, ik ben de baas over mijn eigen leven.

Maar dan lig je ineens in een ziekenhuisbed aan allerlei apparaten. Je bent volledig overgeleverd aan anderen, kunt niets meer zelf. Ik zal je vertellen: de eerste keer dat ik door een verpleegster gewassen werd, heb ik in de badkamer zitten janken. Gewoon van machteloosheid. Dan ben je een kerel van zestig, en dan moet zo’n vrouw die je niet kent je gaan wassen… Inmiddels interesseert het me niks meer, het went natuurlijk. Maar toen vond ik het verschrikkelijk.”

Christus in de ziekenhuiskamer

“Troost heb ik volop ervaren van mijn geloof. In mijn boek schrijf ik er wel iets over, maar ik aarzel om er nu nog meer over te zeggen. Als je er woorden aan gaat geven, wordt het snel zo plat. Maar op een gegeven moment had ik dus echt bijna fysiek de gewaarwording dat Christus bij mij in de ziekenhuiskamer was.

Een mystieke ervaring wil ik het niet eens noemen. Je mag ervan denken wat je wil, maar voor mij was het toen heel echt. Een sterk gevoel: ik sta er niet alleen voor.”

Losse draadjes

“Teleurstelling of boosheid op God heb ik nooit gevoeld. Sommige mensen zeiden tegen me: ‘Waarom moet jou dit nou overkomen?’ Maar zo denk ik niet, dat interesseert me helemaal niet. Dingen gebeuren. Mensen noemen dat onrechtvaardig, maar het is niet hoe God kijkt.

Ik weet niet meer wie dit schreef, maar ergens las ik eens: wij kijken tegen de achterzijde van een tapijt aan. Daar zie je allemaal lelijke losse draadjes uitsteken. Maar pas als je het omdraait, zie je een prachtig patroon. En dat is het patroon wat God eraan gegeven heeft, dat is wat Hij ziet.”

Tijdbeeld

“Puur een autobiografie is mijn boek zeker niet geworden, en evenmin puur een geschiedschrijving. Over mijn leven na mijn pensioen, mijn ziekte, daar gaat het amper over, dat klopt. Dat is weer een ander boek, wie weet schrijf ik dat nog, als de tijd en energie me gegeven is.

Maar in dit boek wilde ik vooral een tijdbeeld geven, juist ook voor mijn kinderen en kleinkinderen. Zodat die weet hebben van de grote veranderingen in kerkelijk Nederland tijdens mijn werkzame jaren.”

Een diep verdeelde Kerk

“Ben ik bitter daarover? Soms. Ik heb wel vaak het idee gehad van: zijn ze nou allemaal gek geworden? Een duidelijk voorbeeld: mei 1985, de paus komt naar Nederland. Dan ben je in Den Bosch, de hoofdstad van katholiek Nederland, en loop je door lege straten. En je schaamt je diep.

Ik vond dat sommige mensen het geloof, of tenminste de katholieke cultuur – over het geloof van mensen kun je niet oordelen – verkwanselden. Ja, daar was ik heel boos over. De Kerk was indertijd zo diep verdeeld.

Maar wat ik wel steeds meer ben gaan inzien: aan beide kanten van de polarisatie waren mensen te goeder trouw. Er zaten geen boeven tussen, zal ik maar zeggen. Mensen hadden het beste voor met de Kerk, al verschilde men hartstochtelijk van mening over wat het beste was.”

Polemische stijl

“Daar heb ik zelf ook een rol in gespeeld, ik had een zeer polemische schrijfstijl. Dat ik bepaalde mensen pijn heb gedaan, al was dat onbedoeld, daar heb ik wel echt spijt van.

Ja, ik ben milder geworden met de jaren. Bij de krant kon ik nog fel het onversneden geloof verdedigen. Maar toen ik daarna naar het bisdom ging, stond ik ineens middenin de alledaagse kerkelijke praktijk. En zag ik dat het allemaal toch wat complexer lag. Dat bedoel ik ook met ‘terug naar het midden’, de titel van mijn boek. Het midden is geen laf compromis, maar een ‘tegelijkertijd’, een denken in termen van én-én.”

Dankbaar

“Op dit uur van mijn leven tel ik vooral mijn zegeningen. Ik heb een mooi leven achter de rug, ik heb niets meer te wensen. Ik heb prachtig werk mogen doen, heb een lieve vrouw, acht kinderen, 32 kleinkinderen. Zo veel om dankbaar voor te zijn.

Ik herinner mij dat we op de middelbare school met geschiedenis eens een opstel moesten schrijven over de vraag in welk tijdperk we het liefst geleefd hadden. Veel klasgenoten kozen voor de riddertijd of een andere spannende periode. Mijn antwoord was: het heden. En dat zou ook nu nog steeds mijn antwoord zijn. Ik ben dankbaar dat ik juist in deze boeiende tijd mocht leven.”