Kerkhistoricus
Bidden, daar ben je nooit klaar mee. Paus Johannes Paulus II heeft tijdens zijn hele leven mensen opgeroepen om te blijven bidden, omdat je dan pas “open kunt staan voor de mensen en alles wat je hebt kunt delen”.
In 1964 werd Karol Wojtyla, de latere paus Johannes Paulus II, tot aartsbisschop van Krakau benoemd. Wojtyla drukte in deze tijd zijn stempel op Gaudium et Spes, die grote tekst van het Concilie over de Kerk in de wereld van deze tijd. Heb geen angst, en wanhoop niet aan een samenleving die God de rug toekeert, zegt de latere paus telkens weer.
In een tijd van grote welvaart, met een vals vrijheidsbegrip, zegt hij, zijn mensen op zoek naar “nieuwe, steeds weer voorbijgaande opwindingen” en vooral bedacht op hun eigen geluk en genoegens. Maar uiteindelijk zijn veel, ook jonge mensen, “innerlijk alleen”.
Blijf toch vertrouwen, blijf zoeken naar het wezenlijke, naar “een echte weg”, zegt de paus. Pas in de ontmoeting met God krijgt het leven zijn zin en ontdek je de bestemming en de waardigheid van de mens. Blijf tot God bidden, zegt hij, zoals in de grote bedevaartsoorden biddende mensen God en elkaar ontmoeten.
Wie bidt, zegt auteur Willem Jan Otten in 1999 in zijn essay over de christelijke religie, richt zich “tot iemand die onmiskenbaar luistert”. Blijf dus niet toekijken, blijf het Evangelie niet zien op veilige afstand als interessante “literaire fictie”. Bid!
Blijf bidden, zegt Johannes Paulus II, blijf bij God. Bij zijn eerste reis, in 1979, zegt hij het heel eenvoudig: ik zal naar biddende mensen gaan, waar zij zich ook op deze wereld bevinden!
De Kerk wanhoopt nooit, zal altijd evangeliseren, de vreugde van de christelijke boodschap verkondigen, ook al moet zij zich aanpassen aan de tijd, aan de omstandigheden in de wereld, met de vele stenen op haar weg, om het woord van de Heer te laten klinken.
Blijf zoeken, wees niet tevreden met “goedkope antwoorden”, waarschuwt de paus. Ik heb maar één boodschap: God is liefde, er is in de hemel een goede Vader die ons kent en liefheeft. “De hele menselijke geschiedenis is de geschiedenis van het verlangen lief te hebben en geliefd te worden.”
Pas als je bidt tot God, open staat voor God, pas dan sta je “open voor de mensen”, zul je bereid zijn hen te helpen, “alles wat je hebt te delen”. De liefde, in armoede en zwakheid in de stal van Bethlehem op aarde gekomen, is veel meer dan een kortstondig gevoel.
Je zult de ander moeten liefhebben als jezelf. De liefde heeft een goddelijke maat nodig, zij is “in de liefde van God geworteld”. Zij zoekt naar gerechtigheid, vrijheid, zij is “de weg naar de ware vrede”, in de gezinnen, in de stadswijken waar mensen van zeer verschillende afkomst moeten samenleven. “De mens kan niet zonder de liefde leven.”
Als die liefde niet geopenbaard wordt, als aan de mens niet over die liefde wordt verteld, als de mens de liefde niet ervaart, dan zal hij een “voor zichzelf onbegrijpelijk wezen blijven”. Het geloof is niet iets wat wijzelf uitvinden, zegt de paus, een soort leer, een prestatie van onszelf, maar “een groot geschenk van God aan de Kerk door Jezus Christus”.
De wereld, hoe ver ook van God verwijderd, zegt hij, kan nooit Gods plan met de wereld ongedaan maken. Wij moeten bidden. En God blijft altijd komen. Het is altijd Advent, het geheim van het komen van God. “God gaat niet bij de mensen weg. Hij keert altijd weer naar de mens terug”.
