Een traditie van eeuwen­ tegenover de waan van de dag

Lees al vanaf 0,20 p/d

Levende traditie

God openbaart zich in ontmoetingen

Foto: OSV News - Jennifer Lorenzini, Reuters

God en de mens zijn naar elkaar op zoek. God kan zich wel openbaren, zegt Joseph Ratzinger, maar als je niet meer verlangt naar God, je niet meer wilt laten “aanspreken” door God, niet meer de Schrift wilt lezen, dan kan God niets meer doen. Je moet God dus binnenlaten.

God woont waar je Hem binnenlaat, zegt een wijsheid van de oude rabbijnen. God kun je ontmoeten, zegt paus Benedictus in een preek in München in 2006. God is niet ver weg van ons, Hij heeft zijn tent bij ons opgeslagen. Wij kunnen “jij” tegen Hem zeggen, met Hem spreken. Hij geeft, als wij goed luisteren, antwoorden aan ons.

De Heer ontmoeten

De Heer wil dat wij Hem verwachten, zegt paus Franciscus in een preek over Kerstmis. De herders haastten zich op weg naar Bethlehem, om de Heer te ontmoeten. Ze stonden niet stil, zoals “diegenen die denken dat ze al aangekomen zijn”. https://www.kn.nl/categorie/levende-traditie/

Beide pausen benadrukken steeds dat het christendom geen leer is die je in één keer onderschrijft, maar een lange weg is, een ontmoeting met een Persoon met wie ik een weg op ga.

Levende ontmoeting

Ik ontmoet iemand, ik word door iets of iemand getroffen, “dat was een openbaring voor mij”, zeggen we. De christenvervolger Paulus, op weg naar Damascus, ontmoet daar de verrezen Heer, die op hem toekomt, hem liefheeft, hem vergeeft, onverdiend, zonder er iets voor te doen.

Het gaat hier om een ontmoeting, een openbaring, een nieuw “kennen” van wie Jezus is, niet om “het zich eigen maken van een bepaalde geloofsinhoud”, zegt Filip De Rycke in zijn recente boek over Paulus (Hij leeft en Hij maakt alles nieuw). Paulus’ leven wordt in deze intieme, levende ontmoeting met Christus radicaal omgegooid. Dat alleen, deze ontmoeting, zegt De Rycke, leidt tot een “radicale herbronning van het bestaan”.

Gods openbaring

Openbaring, zegt Joseph Ratzinger, is een ontmoeting met de levende God, die “de levende mens” zoekt. De Schrift, zegt Ratzinger in de tijd van het Tweede Vaticaans Concilie, is natuurlijk een wezenlijk getuigenis van Gods Openbaring, maar wie God is, zegt hij, dat blijft altijd iets veel groters dan “het alleen maar opgeschrevene”.

Openbaring, zegt Joseph Ratzinger, is een ontmoeting met de levende God, die de levende mens zoekt

Er is dus veel meer dan de Schrift alleen, zegt Ratzinger. Om te begrijpen wat hij met dat laatste bedoelt, kun je, denk ik, een vergelijking maken met je ouders. Wat weet ik eigenlijk over hen? Wie waren zij echt? Ik heb mijn herinneringen aan hen, ik heb hun woorden onthouden. Ik heb hun foto’s bewaard. Ik heb getuigenissen over hen.

Aanwezigheid van Christus

Toch ken ik hen maar ten dele. Zij zijn altijd meer en anders geweest dan wat aan mij is ‘overgeleverd’. Ik heb de Schrift, maar ik ken God daarin maar ten dele. God kun je pas leren kennen, zegt Ratzinger, op een lange, moeilijke weg, met je hele wezen, met je wil en je verstand. Hij wijst naar de ervaringen van de leerlingen van Emmaüs.

Op de weg die we gaan zijn er drie dingen belangrijk: de gemeenschap van de leerlingen (de Kerk dus); de heilige Schrift; en de levendige aanwezigheid van Christus. De Schrift lees je nooit in je eentje, zegt Ratzinger hier, maar in de grote ruimte van de Kerk. God toont zich in veel meer dan de Schrift alleen, ook door het leven van haar heiligen, de grote en de kleine, nu om ons heen.

God toont zich ook in vele wonderen. Wat weten ik en u daarvan, vroeg Dietrich Bonhoeffer eens. “Wij zullen ons nog moeten schamen, wanneer God ons zijn wegen toont.”

https://www.kn.nl/kn-kennismaken/

Dit artikel delen:

Steun katholieke journalistiek

Belangrijker dan ooit:
steun katholieke journalistiek

Ontvang het laatste nieuws in je mailbox

© Katholiek Nieuwsblad | 2026