Moorden die ons zouden moeten verbinden in rouw en solidariteit, worden al te vaak gekaapt voor partijpolitiek gewin. Zo wordt martelaarschap een wapen in de strijd, terwijl het juist om gerechtigheid en menselijkheid zou moeten draaien.
Sinds 10 september is de naam ‘Charlie Kirk’ – tot dan toch vooral bekend bij wie iets te diep in de rechtse blogosfeer verkeerde – wereldwijd gemeengoed geworden. De naam ‘Ashur Sarnaya’ is dat niet, en eigenlijk is dat gek.
Ook Ashur Sarnaya wordt een christelijke influencer genoemd. Ook hij werd op 10 september bruut vermoord. Niet in de nek geschoten, maar in de nek gestoken. Ook zijn moord was online live te zien, hij was aan het livestreamen op TikTok toen hij plots aangevallen werd door onbekenden.
En ja, ook zijn dood werd meteen gekaapt door politici, die precies wisten in welke hoek zij de dader moesten zoeken, al wist de politie dat nog niet (de moordenaar van Sarnaya is, anders dan die van Kirk, nog steeds niet gepakt).
De 45-jarige Ashur Sarnaya was een Chaldeeuws-katholiek uit Irak, die ten tijde van het IS-kalifaat naar Frankrijk vluchtte. Deze volgens familieleden zachtmoedige man zonder vijanden was gekluisterd aan een rolstoel, en gebruikte sociale media om zijn geloof te verkondigen, te bidden, christelijke liederen te zingen in het Arabisch.
Dat was hij ook aan het doen toen hij net buiten zijn huis in Lyon werd aangevallen. “Door islamisten”, zo klonk het direct, onder meer uit de mond van Marine Le Pen. Het kan goed, hij had eerder doodsbedreigingen uit die hoek ontvangen. Maar nogmaals: er is nog niemand opgepakt.
Het is een grimmig patroon. Een schokkende moord voor het oog van de camera, begrijpelijke en terechte verontwaardiging, een schreeuw om gerechtigheid – die dan ook direct voor politiek gewin gekaapt wordt en de haat en verdeeldheid alleen maar verdiept.
Jimmy Kimmel werd gecanceld omdat hij het zei, maar hij heeft natuurlijk alle gelijk van de wereld.
Christelijk rechts – al jarenlang meer rechts dan christelijk – doet hier gretig aan mee, en roept zowel Kirk als Sarnaya ogenblikkelijk uit tot ‘martelaar’. Maar er is hier een probleem, en iedereen die werkelijk begaan is met vervolgde christenen wereldwijd zou zich hier ongemakkelijk bij moeten voelen.
Nog ongeacht of je zelf politiek gezien links of rechts bent, je mag toch hopen dat het probleem van mensen die om hun geloof of opvattingen vermoord worden door het hele politieke bestel als een probleem erkend wordt. Deze politisering van het martelaarschap zorgt ervoor dat dat niet gebeurt.
Links gaat het wantrouwen omdat rechts het zich zo luidruchtig toe-eigent. En niet zonder reden: want zeker extreemrechts is helemaal niet begaan met christenen, die zijn gewoon blij met iedere stok om moslims en migranten mee te slaan. Maar de linkse argwaan wordt vervolgens door rechts uitgelegd als onverschilligheid om het lot van christenen.
Wat er ook van waar zij: deze patstelling zorgt er uiteindelijk voor dat het probleem helemaal niet serieus aangepakt wordt, noch door links, noch door rechts. Martelaren hebben er per saldo niks aan dat zij tot iconen worden gemaakt in een partizanenstrijd.
Het zou niet om partijpolitiek moeten gaan. Vanuit een katholiek perspectief zou de enige eigenlijke maat de onvervreemdbare waardigheid van iedere mens moeten zijn. Of het slachtoffer nu links of rechts is, christen of moslim of ongelovig, wij treuren om en bidden voor die persoon.
Of de dader nu links of rechts is, christen of moslim of ongelovig, wij veroordelen de daad en vragen om gerechtigheid.
Christelijke gerechtigheid wel te verstaan, met barmhartigheid en compassie – en niet de heidense bloeddorst van het online volkstribunaal.
