fbpx
<

Geef om katholieke journalistiek

doneer
Opinie

Voor een gezonde opvoeding heb je ‘Gewoon Bloot’ niet nodig

Anna Plakas 12 maart 2021
image
Deelnemers aan Gewoon Bloot Beeld: NTR

De ophef over Gewoon Bloot is terecht, maar om andere redenen dan je vaak hoort. Voor een gezonde seksuele opvoeding is het programma bovendien overbodig.

Er is veel ophef over het nieuwe programma Gewoon Bloot. Een aantal volwassenen gaat uit de kleren en kinderen mogen hen vragen stellen over hun lichaam. Het doel hiervan is om kinderen een normaal beeld te geven van hoe een lichaam eruit ziet. Dat beeld is nu vaak verstoord door de media, waarin we vooral fotomodellen voorgeschoteld krijgen. Het programma is bedoeld voor kinderen uit groep 7 en 8 van de basisschool. Kinderen in de pre-puberteit.

Onrealistische beelden

Pubers maken van alles mee in hun lijf. Hun lichaam verandert en hun seksualiteit ontwaakt. Daarbij hoort nieuwsgierigheid: tieners gaan op zoek naar informatie en vooral ook naar beelden. Sinds het internettijdperk zijn al dan niet bewegende beelden niet moeilijk te vinden. Meestal tonen die mensen met ‘perfecte’ lichamen die kinderen inderdaad een onrealistisch beeld kunnen geven van hoe een lichaam eruit hoort te zien. Logisch dat men daar een goede tegenhanger voor zoekt, maar is Gewoon Bloot dat?

Problematisch

Een veelgehoord argument tegen het programma is dat mensen die buiten zomaar hun naakte lijf aan kinderen laten zien, strafbaar zijn. Dat gaat hier echter niet op. De kinderen in de studio zitten er uit vrije wil en met toestemming van hun ouders. Ze worden niet onverwacht en ongewild verrast door iemand die zijn edele delen laat zien.

Waarom is dit programma dan wel problematisch? Naar mijn idee omdat dit simpelweg niet is hoe we respectvol met elkaar omgaan. Je laat iemand niet zijn kleren voor je uitrekken zodat je ongegeneerd vragen over zijn of haar lichaam kunt stellen. Net zo min als dat je zelf je kleren uittrekt zodat iemand anders vragen over je lichaam kan stellen. Dit programma kan kinderen het idee geven dat ze het normaal moeten vinden om zich zomaar uit te kleden voor anderen – ook als hun natuurlijke schaamtegevoel zegt dat het dat niet is.

Kwetsbaarheid

Ik mis in Gewoon Bloot het besef dat je in je naaktheid kwetsbaar bent – een kwetsbaarheid die alleen voor je naasten is, die je je kwetsbaarheid toevertrouwt. Daarom laat je je ook niet door iedereen aanraken en vertel je ook niet iedereen je diepste geheimen. Je laat iemand beetje bij beetje toe met het groeien van vertrouwen. Op die manier ga je op een gezonde manier om met je grenzen. Er wordt wel geroepen dat kinderen moeten leren om niet over hun grenzen te gaan, maar dat wordt lastig als een programma als dit recht tegen hun natuurlijke schaamtegevoel ingaat.

Doorlopend verhaal over liefde

Wat doen we dan met onze pubers die behoefte hebben aan informatie en die we willen beschermen tegen onzekerheid door onrealistisch lichaamsbeelden? Het laatste is te ondervangen door een langer lopende ontwikkeling te bevorderen: namelijk door in de media niet alleen acteurs en modellen met een ‘perfect’ postuur te laten optreden maar allerlei mensen in alle soorten en maten.

En de behoefte aan informatie? De eerste verantwoordelijkheid voor de seksuele opvoeding ligt bij de ouders. Ondersteun hen dus in de eerste plaats. Versterk hen met informatie over hoe ze hun kinderen kunnen begeleiden. Seksuele opvoeding is niet een keer het verhaal vertellen over bloemetjes en bijtjes; het is vooral een doorlopend verhaal over liefde voor jezelf en de ander. Een verhaal over jezelf leren kennen en respectvol omgaan met elkaar, en daarna pas over wat er in je lijf gebeurt, wat dat betekent en hoe je daarmee omgaat.

Vertrouwen

Bij seksuele opvoeding hoort ook media-wijsheid en een besef van hoe (on)realistisch de beelden zijn die je voorgeschoteld krijgt. Tot slot houdt seksuele opvoeding in dat je jongeren het vertrouwen geeft om met de bagage van thuis op zak, goed en verstandig om te gaan met seksualiteit.

Hieraan thuis op een goede manier aandacht schenken en het de ruimte te geven, geeft de grootste garantie dat kinderen opgroeien tot jongeren die zich met vertrouwen en een realistisch beeld van de werkelijkheid in de maatschappij gaan bewegen. Daar zijn geen programma’s zoals Gewoon Bloot voor nodig.

Anna Plakas is psychologe en lid van het KN-opiniepanel.