Correspondent in Rome
Jaarlijks is in het Italiaanse Terni la Festa della Promessa (het feest van de belofte) hét startsein van de feestelijke activiteiten rondom Valentijnsdag. Samen met de broeders karmelieten en il Centro Culturale Valentiniano (Valentijnvereniging) bereiden liefdespaartjes zich voor op hun naderende huwelijksinzegening.
Terni, een industriestad in Umbrië, leed in de Tweede Wereldoorlog onder zware bombardementen vanwege de ijzer- en wapenindustrie. Des te bijzonderder is het dat juist deze stad de oorsprong en het lichaam herbergt van dé ‘liefdesheilige’ bij uitstek: de heilige Valentinus, die leefde van circa 225 tot 270 na Christus. Ontelbare rode harten in allerlei formaten, als symbool van de liefde, domineren de straten van Terni: bij fonteinen, bloembakken, op muren, in etalages en in restaurants.
Ook bij de Sint-Valentijnbasiliek, op een heuvel twintig minuten buiten de stad, hangen er honderden ‘hartenkreten in plastic’ aan de boomstammen. “Valentijn bescherm mijn kinderen”, en meer soortgelijke, korte gebeden om voorspraak, bescherming en dankzegging.
“Als Ternani zijn we enorm trots op Valentijn”, zo vertelt Maria Cristina Crocelli, voorzitster van de plaatselijke Valentijnvereniging. Ze wijst naar de glazen theca met daarin Sint-Valentijn.
“We voelen heel veel voor hem. Valentijn was één van ons én is natuurlijk de patroonheilige van onze stad. Hij was bisschop en speelde een centrale rol in de kerk van Rome. Daarnaast wordt op 14 februari zijn feest overal in de wereld gevierd en kent iedereen hem.”
Crocelli sloot zich aan bij de in de jaren 80 opgerichte vereniging als tegengewicht van de doorgeslagen commercie rondom zijn feestdag
“Valentijn is voor mij persoonlijk niet ‘het chocolaatje’, ‘bloemetje’ of ‘cadeautje’, maar een martelaar die symbool staat voor genegenheid, onvoorwaardelijke liefde en moed. De verbinding vieren met Valentijn, dat is mijn motivatie om mee te doen.”
Dat begint, zo vervolgt zij, met een noveneengebed in februari. Op 14 februari in de avond is er een indrukwekkende processie, waarbij het lichaam van Valentijn in de glazen theca overgebracht wordt naar de kathedraal van Maria-Tenhemelopneming in Terni. Na een viering in die kathedraal wordt Valentijn een dag later weer teruggebracht naar zijn eigen basiliek.
Crocelli: “Daarnaast organiseren we met onze groep van negen vrijwilligers culturele activiteiten en we helpen de broeders karmelieten bij het organiseren van de huwelijkscatechese. Internationaal hebben we ook contacten. Zo zijn we op bezoek geweest bij een katholieke gemeenschap in Japan om een beeld van Sint-Valentijn te onthullen.”
Behalve het feest van de belofte worden ook de huwelijksjubilea gevierd in de basiliek. “Aangezien ik al lang meedraai als vrijwilliger, zie ik stellen terugkomen voor de viering van hun 25-jarig huwelijk, die bij ons eerst het feest van de belofte hebben gedaan. Zo ontstaat er een soort ketting van liefde in onze parochie. Jarenlange liefde mag gevierd worden.”
Vroeger moesten er zelfs tenten voor de basiliek worden geplaatst om de stroom van echtparen op te vangen. Tegenwoordig nemen er ‘slechts’ ongeveer vijftig paren deel aan het feest van de belofte. Mogelijk komt dit ook door de krimpende en vergrijzende bevolking in Italië.
“Dat is niet erg”, zegt de uit India afkomstige parochiepastoor Josline Peediakkel. “Het gaat niet om aantallen maar om de intenties, de overtuiging om het sacrament van het huwelijk te willen ontvangen. Ik zie echt een opleving: veel meer mensen die volop kiezen voor het huwelijk en een gezin willen stichtten.”
“Zo was er hier vorige week ook een huwelijksinzegening van een echtpaar dat al vijf kinderen had. Hoewel dat vroeger misschien anders was, vind ik dat dit gewoon moet kunnen. Het was voor de kinderen bijzonder om hun ouders in het huwelijk te zien treden.”
De dag waarop Sint-Valentijn de martelaarsdood vond, 14 februari, kan er niet in de kerk worden getrouwd. Deze dag staat helemaal in het teken van het vereren van deze populaire heilige. Honderden gelovigen maar ook niet-gelovigen komen een groet brengen aan Valentijn en worden er die dag liefst zes missen gevierd.
“Dan is er in de middag de verkiezing van de ‘Valentijn-ambassadeur’”, zo gaat Crocelli verder. “Dit is een belangrijke aangelegenheid voor onze vereniging. Op 14 februari maken wij in de basiliek de nieuwe ambassadeur bekend die een jaar lang de boodschap van Valentijn mag uitdragen namens Terni in heel de wereld.”
“Meestal is dit een vooraanstaand persoon uit de entertainment- en zakenwereld. De reden hiervoor is simpel: zulke mensen reizen veel naar het buitenland. De pianiste Cristiana Pegoraro componeerde als ambassadeur ‘Colors of Love’, een prachtige sonate die je raakt.”
Op de vraag of er ooit Nederlandse stellen hebben meegedaan aan het feest van de belofte, antwoordt Crocelli lachend: “We hebben wel een Italiaanse gehad die in Nederland woonachtig is. Maar wie weet dat we door deze publicatie in KN Nederlandse stellen motiveren om hun belofte voor elkaar bij ons te komen vieren. Ze zijn welkom!”
