Blaren, slaaptekort en uitputting: een bedevaart naar het Ierse Lough Derg is loodzwaar, maar toch razend populair. Waarom blijven pelgrims zichzelf die marteling aandoen? “Dit is een krachtige plek.”
Begin juni opende in Ierland het bedevaartseizoen. Dat betekende dat een eerste groep pelgrims na een korte boottocht van zo’n tien minuten aankwam op een klein eiland genaamd St. Patrick’s Purgatory op Lough Derg, het op twee na grootste meer in Ierland.
Lough Derg staat onder gelovigen bekend om zijn fysiek zware maar spiritueel verheffende driedaagse pelgrimstocht. Alleen al het noemen van de plek roept verhalen op over slaaptekort, ongemak en honger. Maar het wordt ook gezien als een plaats van vernieuwing en hoop, een plaats waar gelovige pelgrims vaak herboren uit tevoorschijn komen.
De oorsprong van de bedevaartsplaats gaat terug tot minstens 1180, toen Henry van Saltrey, een benedictijner monnik, schreef over de heldendaden van ridder Owain. Deze legendarische krijger zou via St. Patrick’s Purgatory naar het vagevuur en de Tuin van Eden zijn gereisd. Het verhaal zou van invloed zijn geweest op het eerste boek van Dantes Goddelijke Komedie en ook Shakespeares Hamlet verwijst ernaar.
Lough Derg werd ooit de “Ironman onder de pelgrimstochten” genoemd [een Ironman is een langeafstandstriatlon, red.]. Degenen die eraan beginnen, doen dit met vrees, zorgvuldige selectie van geschikte kleding en een noodzakelijke dosis zwarte humor. Velen die de driedaagse pelgrimstocht maken, voelen zich desondanks genoodzaakt om het nog eens te doen.
Dat komt volgens pelgrims door het verschroeiende zelfonderzoek en de reflectie die teweeg worden gebracht door het intense gebed, de verzoening, het vasten en de fysieke versterving van het blootsvoets pelgrimeren. Ze zeggen dat er na afloop een unieke spirituele en biddende vernieuwing volgt.
Pelgrims worden er om vele redenen naartoe getrokken: om te danken of boete te doen, of uit verdriet, liefde, nieuwsgierigheid, traditie of plicht. Maar het geloof staat altijd op de voorgrond.
Hoewel het pelgrimsseizoen in de zomer valt, wordt deze bedevaart maar al te vaak gekenmerkt door koud, nat Iers weer dat nog eens verergerd wordt door slaapgebrek, vasten en blaren. Wat is het dan aan Lough Dergh dat het elk jaar weer pelgrims aantrekt, van wie velen de pelgrimstocht al eens eerder maakten?
Degenen die eraan beginnen, doen dit met vrees, zorgvuldige selectie van geschikte kleding en een noodzakelijke dosis zwarte humor
Lee Casey uit Derry is een pelgrim die de tocht regelmatig maakt, soms twee keer in hetzelfde jaar. Zijn ouders maakten de pelgrimstocht op hun huwelijksreis. Lee hoopt dit jaar terug te keren nadat hij hersteld is van een ernstige ziekte die hem letterlijk van zijn voeten heeft beroofd. Waarom? “Het is de enige plek op aarde waar je de spirituele meemaakt wat je op Lough Derg meemaakt.”
Pelgrims blijven twee nachten op het eiland, komen rond het middaguur aan op de eerste dag en vertrekken in de ochtend van de derde dag. Het vasten begint om middernacht voor aankomst en duurt tot middernacht op de derde dag, wanneer de pelgrims thuis is teruggekeerd. Eén maaltijd per dag is tijdens de pelgrimage toegestaan: die bestaat uit zwarte thee, koffie, droge toast en havermoutkoeken.
Bij het betreden van het eiland ontdoen pelgrims zich van al het andere eten en drinken en van telefoons en andere elektronische apparatuur. Schoeisel wordt verwijderd voor de duur van het verblijf; ruige kale rotsen zijn vanaf dat moment een constante aanwezigheid onder de blote voeten.
Gebeden worden herhaald op kale gebedstenen die als plekken van boetedoening dienen. De gebeden laten een blijvende impact achter op pelgrims, op hun knieën en voeten. Deze gebedsstenen, die het centrale onderdeel van het gebedsprogramma vormen, zijn overblijfselen van de oude gebedscellen die door monniken uit de negende eeuw werden gebruikt.
Tijdens het bidden ligt de nadruk op knielen en lopen terwijl de vaste gebeden zoals het Onzevader, Weesgegroet en het Credo gereciteerd worden. Er zijn gedurende de drie dagen negen gebedsrondes. Elk daarvan duurt ongeveer een uur. Pelgrims zeggen dat het na een tijdje meditatief wordt.
De wake tijdens de eerste nacht is het hart van de pelgrimage. De pelgrims bidden samen een waakzaam gebed, ondanks het intense verlangen om te slapen. Verder wordt tijdens de driedaagse pelgrimage de Eucharistie gevierd, is er ruimte voor het sacrament van boete en verzoening en wordt de kruisweg gelopen. Daarnaast is er tijd voor bezinning. Liturgieën die gevierd worden zijn onder andere de Eucharistie, het sacrament van verzoening en de kruisweg.
“Lough Derg is een geweldige plek om lasten mee te nemen en ze achter je te laten. Vaak is het het onverwachte dat ons verrast – een gedachte komt naar boven, een nieuw idee, een andere manier om naar iets te kijken”, vertelt mgr. La Flynn, prior van het bedevaartsoord Lough Derg. “Of misschien biedt het geschenk van deze tijd weg van alles de gelegenheid om tot rust te komen, de geest leeg te maken en te luisteren naar het gefluister van onze God”, voegt hij toe.
“Het eb en vloed van de pelgrimstocht, de inspannende pelgrimsoefeningen in combinatie met tijden van vredige reflectie, gaan over het openen van onze ontvankelijkheid, over het vinden van eerlijkheid en nederigheid die we mee kunnen nemen in ons dagelijks leven.”
Lough Derg is een geweldige plek om lasten mee te nemen en ze achter je te laten
Aidan Gallagher bezoekt Lough Derg al jaren en vertelt dat hij van plan is om er dit jaar weer heen te gaan. Waarom? “Het is een krachtige reset. Elke keer als ik ga, herinnert het me eraan hoeveel we hebben in de wereld, maar hoe weinig we eigenlijk nodig hebben.”
“Het is ook een goede gelegenheid om dank te zeggen voor wat ik heb gekregen en voor wat ik niet heb gekregen. Het is een heel krachtige plek, alleen al de sfeer en de geest die daar waait, met de wind, regen, golven, het landschap, het vasten en bidden, en vooral de mensen die je ontmoet. Je kunt God daar ook ontmoeten en hoewel het een zware pelgrimstocht is, doet het de ziel zeker goed.”
Lee Casey is het ermee eens dat de afzondering bijdraagt aan de ervaring. “Het is gewoon een fantastische plek. De stilte, de rust en de schoonheid ervan zijn gewoon uniek.”
Gallagher voegt eraan toe: “Het is ook een krachtige plek om dierbaren te herdenken. Ik denk vaak aan de miljoenen mensen die hier in al die honderden jaren voor mij kwamen, die de ruwe stenen voor mij gladstreken. Al die mensen die met heel hun hart baden voor geliefden, vrouwen en kinderen, broers en zussen, voor vrede en gerechtigheid, en ik denk vaak: waar zijn ze nu? En voor mij is het antwoord duidelijk.”
Tracy Harkin is een drukke moeder van acht kinderen die van plan is om ook dit jaar de pelgrimstocht te maken. “Het is een paar jaar geleden dat ik er ben geweest”, vertelt ze. “Het is moeilijk, maar een spiritueel krachtige pelgrimstocht als geen andere. Gebeden worden altijd verhoord.”
Seosamh Ó Gallachóir heeft de pelgrimage al talloze keren gemaakt. Hij haalt er een diep gevoel van spirituele voldoening uit. “De cyclus van dood en wederopstanding van deze driedaagse pelgrimstocht leent zich voor een gevoel van grote euforie na afloop.”
Op de vraag wat mee te nemen naar het eiland, en wat niet, geven pelgrims zowel praktisch als spiritueel advies. Gallachóirs advies is eenvoudig: “Neem een extra set warme kleren mee, een muts, waterdichte jas en legging, en vergeet je rozenkrans niet.”
Gallagher voegt daaraan toe dat pelgrims hun ongeduld beter thuis kunnen laten. “Als de pelgrimstocht naar Lough Derg voorbij is, laat je je zonden, slechte meningen over jezelf en mentale lasten achter. De priester zegt altijd dat je dit allemaal achter je kunt laten op het eiland als je vertrekt.”
Harkins adviseert anti-insectenspray mee te nemen. “Maar laat al die boeken die je denkt te gaan lezen thuis. Je zult het te druk hebben met bidden en te moe zijn om te lezen als het bidden klaar is.”
En, voegt ze tot slot toe: “Laat al je zorgen achter. Je zult te hongerig, koud en uitgeput zijn om aan iets anders te denken dan eindelijk in een warm bed te liggen die tweede nacht. Maar neem vooral wel je gevoel voor humor mee, dat zal je door die drie dagen heen helpen.” (Vertaling: Susanne Kurstjens)
