De Verenigde Staten hebben Nigeria opnieuw aangewezen als een ‘land van bijzondere zorg’, een status die wordt toegekend aan landen waar systematische schendingen van de vrijheid van religie plaatsvinden.
Het besluit werd vrijdag bekendgemaakt door president Donald Trump, die de hernieuwde vermelding noemde als reactie op wat hij beschrijft als een “existentiële bedreiging” voor het christendom in Nigeria.
“Duizenden christenen worden vermoord. Radicalen binnen de islam zijn verantwoordelijk voor deze massaslachting”, schreef Trump op zijn eigen socialemediaplatform Truth Social. Zijn verklaring kwam te midden van een golf van geweld tegen christenen, dat sinds 2009 tienduizenden levens heeft gekost en miljoenen inwoners heeft ontheemd.
De aanvallen komen van jihadistische groeperingen zoals Boko Haram en IS. Maar ook nomadische Fulani-veehouders, die niet officieel aan Boko Haram verbonden zijn, vallen vaak christelijke boerengemeenschappen aan. Ook gematigde moslims en aanhangers van traditionele religies worden regelmatig slachtoffer van het geweld.
De status van ‘land van bijzondere zorg’ wordt door het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken gebruikt om landen te identificeren waar de godsdienstvrijheid ernstig en systematisch wordt geschonden. Eerder stond Nigeria al op de lijst in 2020. De regering onder president Biden verwijderde het land in 2021, kort na een bezoek van minister van Buitenlandse Zaken Anthony Blinken aan Nigeria.
Christenen in Nigeria reageren positief op Trumps besluit, zo meldt nieuwsmedium Crux. Pater Moses Iorapuu, pastoor in Makurdi, sprak van opluchting en vreugde: “De eer gaat naar God, die president Trump heeft gebruikt als de Mozes die uit het niets op het paleis van de farao verscheen om zijn volk te bevrijden.”
Ook Emeka Umeagbalasi, directeur van de Nigeriaanse mensenrechtenorganisatie Intersociety, sprak van een historische dag voor religieuze vrijheid in Nigeria. Volgens hem biedt de aanduiding als ‘land van bijzondere zorg’ niet alleen bescherming voor christenen: “Het waarborgen van religieuze vrijheid draagt bij aan de algemene veiligheid en stabiliteit, niet alleen in Nigeria, maar wereldwijd.”
Tegelijkertijd blijft het conflict complex en gelaagd. Nigeria is met ongeveer 238 miljoen inwoners het dichtstbevolkte land van Afrika en religieus in tweeën verdeeld. Het zuiden is overwegend christelijk, terwijl het noorden voornamelijk islamitisch is. Verschillende noordelijke staten hebben shariawetgeving ingevoerd, ondanks een federale grondwet die een officiële religie verbiedt.
Bisschop Matthew Hassan Kukah van het bisdom Sokoto wees op de bredere context van het geweld. Hij vertelde dat het niet alleen om religie gaat maar ook om sociale conflicten, zoals landgeschillen tussen herders en boeren, zwak bestuur, armoede en georganiseerde misdaad.
“Het dagelijks leven van interreligieuze gemeenschappen is complex”, aldus Kukah. Hij erkent dat christenen meestal het doelwit zijn van terroristische groeperingen, maar wijst erop dat ook moslims die extremistische ideologieën verwerpen vaak slachtoffer worden.
Zijn opmerkingen worden weer bekritiseerd door lokale mensenrechtenactivisten. Priester Augustine Ikenna Anwuchie noemde het een ‘gevaarlijke stilte’: volgens hem verzwakt Kukahs houding en die van andere religieuze leiders de roep om gerechtigheid en legitimeert het een regering die christenen structureel marginaliseert.
Ook Umeagbalasi zei dat recente cijfers wijzen op een systematische religieuze component in het geweld: tussen 10 augustus en 26 oktober 2025 werden minstens 100 christenen gedood en 120 ontvoerd. In de periode van december 2023 tot oktober 2024 zijn meer dan 1.000 christenen door Fulani-jihadisten ontvoerd, van wie ruim 800 nog gevangen zitten.
Het geweld in Nigeria heeft een enorme humanitaire impact. Volgens Intersociety zijn er sinds 2009 meer dan 185.000 mensen omgekomen, onder wie meer dan 125.000 christenen. Meer dan 19.000 kerken zijn verwoest en duizenden geestelijken zijn ontvoerd, van wie tientallen in gevangenschap zijn gedood.
Het geweld heeft grote delen van het land veranderd in een “tragisch slagveld” volgens bisschop Kukah. Internationale aandacht en actie is volgens hem noodzakelijk.
Trump liet zaterdag weten dat de VS bereid is “alle hulp en ondersteuning aan Nigeria stop te zetten en mogelijk met geweld in te grijpen” als het geweld tegen christenen doorgaat. Hij heeft de Nigeriaanse regering opgeroepen om onmiddellijk actie te ondernemen.
Voor veel christenen in Nigeria voelt de hernieuwde aanduiding als ‘land van bijzondere zorg’ hoopvol en als en erkenning van hun lijden. De complexe realiteit ter plaatse, met overlappingen van religieuze, sociale en politieke conflicten, bemoeilijken een duurzame oplossing.
