Tijdens de algemene audiëntie van 20 mei legde paus Leo XIV uit waarom de eucharistieviering het hoogtepunt is van het kerkelijk leven.
We hebben het vandaag over het eerste document dat door het Tweede Vaticaans Concilie is afgekondigd: de constitutie over de heilige liturgie Sacrosanctum concilium (SC).
Bij het uitwerken van dit document wilden de concilievaders niet alleen een hervorming van de riten doorvoeren, maar de Kerk ook brengen tot overdenking en verdieping van die levende band die haar vormt en verenigt: het mysterie van Christus.
En dit is het christelijke mysterie: het paasmysterie, namelijk het lijden, de dood, de verrijzenis en de verheerlijking van Christus, dat juist in de liturgie sacramenteel tegenwoordig wordt gesteld. Zodat telkens wanneer wij deelnemen aan de vergadering die “in zijn naam” bijeen is (Mt. 18,20), wij worden ondergedompeld in dit mysterie.
In de heilige liturgie blijft Christus, met de kracht van zijn Geest, handelen. Hij die aanwezig is in het verkondigde Woord, in de sacramenten, in de bedienaren die celebreren, in de verzamelde gemeenschap en, op buitengewone wijze, in de Eucharistie.
‘Door de verkondiging van het Woord, de viering van de sacramenten en het gemeenschappelijk gebed worden wij verfrist en bemoedigd’
In de heilige liturgie komt deze gemeenschap tot stand “door middel van riten en gebeden” (SC 48). Het verkondigde Woord, de viering van het sacrament, de gebaren, de stiltes, de ruimte: alles samen vertegenwoordigt en vormt het volk dat door de Vader is geroepen, het Lichaam van Christus, de Tempel van de Heilige Geest.
Als de liturgie in dienst staat van het mysterie van Christus, wordt duidelijk waarom zij is gedefinieerd als “het hoogtepunt, waarop de activiteit van de Kerk zich richt, en tevens de bron, waaruit heel haar kracht voortkomt” (SC 10).
Het is waar dat het handelen van de Kerk zich niet beperkt tot de liturgie alleen; toch beweegt elke activiteit naar dit hoogtepunt. Omgekeerd ondersteunt de liturgie de gelovigen door hen telkens opnieuw onder te dompelen in het Pasen van de Heer.
En zo worden zij, door de verkondiging van het Woord, de viering van de sacramenten en het gemeenschappelijk gebed, verfrist, bemoedigd en vernieuwd in hun geloofsengagement en zending. Dit betekent ook dat de liturgie concreet moet doorwerken in het dagelijkse leven.
Op die manier “bouwt de liturgie de leden van de Kerk dagelijks op tot een heilige tempel in de Heer” (SC 2), en vormt zij een gemeenschap die open en gastvrij is voor allen. Zij wordt immers bewoond door de Heilige Geest, voert ons binnen in het leven van Christus, maakt ons tot zijn lichaam en vormt in al haar dimensies een teken van de eenheid van heel de mensheid in Christus.
Dat wij ons innerlijk mogen laten vormen door de riten, de symbolen, de gebaren en vooral door de levende aanwezigheid van Christus in de liturgie. (Vertaling: Susanne Kurstjens)
