Tijdens de algemene audiëntie van 19 augustus legde paus Leo XIV waarom zang en muziek zo’n belangrijk onderdeel uitmaken van de Mis.
Het Tweede Vaticaans Concilie bevestigt en verdiept in Sacrosanctum Concilium de dienende functie van de muziek in de liturgie.
Muziek maakt immers deel uit van de liturgische handeling en is niet enkel aankleding van de viering. In de liturgie betekent zingen en musiceren: bidden, door het eigen hart af te stemmen op dat van de zusters en broeders en op God, in een actieve deelname aan het gevierde mysterie.
In het bijzonder brengt muziek de affectieve dimensie van het gebed tot uitdrukking, zoals de heilige Augustinus zegt: “Cantare amantis est”, dat wil zeggen: “Zingen behoort aan wie liefheeft”. Dit is zeer belangrijk, omdat het helpt het hart open te stellen voor het handelen van God en zich daardoor te laten vormen.
Zingen bevordert bovendien de gemeenschap. Door de symfonie van stemmen draagt het bij aan de eenheid van de harten en geesten, overstijgt het de verschillen tussen mensen en brengt het allen samen in de lof aan God.
‘Zingen bevordert de gemeenschap’
Uit de diepe theologische betekenis van de gewijde muziek, als integraal onderdeel van de liturgie, vloeien een aantal vereisten voort. Een eerste vereiste is dat het, los van modes of de persoonlijke gevoeligheden van de auteurs, op alle niveaus moet beantwoorden aan wat het meest passend is voor het liturgische moment.
De vorm, vooral wat het melodische aspect betreft, moet tegelijkertijd edel en eenvoudig zijn, van hoge muzikale kwaliteit en gemakkelijk uitvoerbaar, vooral wanneer zij bedoeld is om door de hele geloofsgemeenschap gezongen te worden.
Om dezelfde reden beveelt het Concilie aan dat ook de teksten passend, diepgaand en tegelijkertijd gemakkelijk te begrijpen zijn, en dat zij vooral geïnspireerd zijn door de Heilige Schrift, de liturgische boeken en de geestelijke Traditie van de Kerk.
Om al deze redenen bevelen de concilievaders aan de vorming en de beoefening van de gewijde muziek te bevorderen.
Dierbare broeders en zusters, de concilievaders hebben het liturgisch gezang, als symbool van de kerkelijke gemeenschap, hoog gewaardeerd. Daarom kunnen wij besluiten met deze mooie woorden van de heilige Ignatius van Antiochië.
“Jullie moeten, ieder afzonderlijk, één koor worden, opdat jullie eensgezind en harmonieus, Gods toonhoogte aannemend in de eenheid, in één stem door Jezus Christus tot de Vader zingen”. (Vertaling: Susanne Kurstjens)
