fbpx
<

Geef om katholieke journalistiek

doneer
Commentaar

Verdere versplintering voorkomen

Anton de Wit 7 mei 2020
image
Foto: Moritz Mentges – Unsplash.com

Ouderenpartij 50PLUS dreigt aan innerlijke verdeeldheid ten onder te gaan, nu partijleider Henk Krol opstapt en een nieuwe partij begint. Dat samen met collega-Kamerlid Femke Merel van Kooten die vorig jaar uit de Partij voor de Dieren stapte.

Op hetzelfde moment lijkt ook DENK uit elkaar te vallen door interne strubbelingen en ziet Forum voor Democratie zich gedwongen extreemrechtse leden te royeren.

Heibel in de tent

Wat is de gemene deler in deze beschamende Haagse taferelen – los van het verborgen gekonkel en openlijk gekijf? Ja, dat het relatief jonge en kleine partijen betreft die een snelle electorale opmars maakten; een beproefd recept voor heibel in de tent.

Maar goed: ook in de oudere en grotere partijen komen ruzies en scheuringen voort; zo is de PVV immers ooit ontstaan uit de VVD, en DENK uit de PvdA. Grotere partijen herstellen alleen gemakkelijker, terwijl de splinters niet zelden nog verder versplinteren…

Diepere maatschappelijke verdeeldheid

Maar die versplintering zegt méér dan dat er nu eenmaal ideële verschillen en botsende ego’s bestaan waar het politieke spel gespeeld wordt. Uiteindelijk is deze ontwikkeling een afspiegeling van een diepere maatschappelijke verdeeldheid.

Is dat een probleem? Niet per se. We kunnen het in deze pluriforme samenleving over het algemeen immers prima uithouden met allerlei verschillende etnische en religieuze groepen, verschillende generaties, verschillende ideologieën, leefstijlen en identiteiten.

“Representatie begint waar wij iets van onszelf in goed vertrouwen uit handen geven”

Maar in het politieke domein is die verscheidenheid problematisch geworden, doordat de laatste decennia de explosieve opvatting wortel heeft geschoten dat een representatieve democratie inhoudt dat al die individuele identiteiten gerepresenteerd moeten zijn in de politiek.

Een partij voor iedereen

En dus kwamen er partijen voor ouderen, voor migranten, voor mensen die migranten een probleem vinden, voor dierenvrienden, ja een partij voor Henk en Ingrid, wie dat ook mogen zijn…

En als Henk en Ingrid vandaag mot krijgen, is er morgen een partij voor Henk én een partij voor Ingrid. Want stel je eens voor dat iemand zijn of haar mening niet weerkaatst hoort in Den Haag – dan heet ‘de elite’ wereldvreemd, dan worden ‘we’ niet gehoord.

Representatie

Maar dit is niet hoe een representatieve democratie werkt; sterker nog, zo houdt die op te werken. Representatie begint waar wij iets van onszelf in goed vertrouwen uit handen geven – ja, soms zelfs datgene wat wij het meest wezenlijke onderdeel van onze identiteit vinden.

Daarmee geven we die identiteit niet op, integendeel, die zal nog steeds onze keuzes en ook onze stem bepalen. Soms ook onze legitieme tegenstem, ons gewetensvol protest. Maar zonder weg te lopen, zonder ons eigen splinterpartijtje te beginnen dat kan zwelgen in het eigen grote gelijk.

Algemene belang

We lossen de verdeeldheid niet op door het allemaal eens te worden met elkaar, of onze eigenheid op te geven. Maar we kunnen het algemene belang wel voorrang geven op het individuele belang, en zo een verdere versplintering voorkomen.