fbpx
<

Geef om katholieke journalistiek

doneer
Duitsland

Een briefje voor Bätzing: Scandinavische bisschoppen kritisch op Duitse Synodale Weg

Peter Doorakkers 11 maart 2022
image
Een sessie tijdens de recente bijeenkomst van de Duitse Synodale Weg, waar verregaande resoluties werden aangenomen. Foto: CNS Photo - Julia Steinbrecht, KNA

De bisschoppen van Scandinavië hebben in een open brief aan hun Duitse collega’s hun zorgen geuit over de ‘Synodale Weg’, het hervormingsproces in de Kerk in Duitsland. Ze vrezen voor een capitulatie voor de tijdgeest.

De Scandinavische bisschoppenconferentie bestaat uit de negen katholieke bisschoppen uit de overwegend lutherse landen Denemarken, Zweden, Noorwegen, Finland en IJsland.

Ze schrijven de Duitse katholieken dankbaar te zijn. De Duitse Kerk steunt de kleine noordelijke bisdommen van oudsher met missionarissen en middelen. Ook schrijven ze te begrijpen dat de Kerk in Duitsland zoekt naar wegen om het door (misbruik)schandaal en secularisatie aangetaste vertrouwen te herstellen.

https://www.us12.list-manage.com/subscribe/post?u=d22144bf286104d517b638301&id=b3f10e4ed1

Die warme woorden ten spijt, bevat de brief echter forse kritiek op de concrete poging daartoe, de Synodale Weg: er leven in het noorden zorgen over “de richting, methodologie en inhoud” van dat proces.

Daarin worden zaken behandeld die niet enkel Duitsland, maar de hele Kerk aangaan, schrijven de Scandinaviërs: iedereen moet en wil het leed van misbruikslachtoffers erkennen en verder misbruik voorkomen. Dat “is een kwestie van rechtvaardigheid” en van “de geloofwaardigheid van de Kerk”.

image
Trappist Erik Varden is een van de Scandinavische bisschoppen die kritisch zijn op de Duitse Synodale Weg. Foto: CNS Photo - Simon Caldwell

Tegen die achtergrond wijzen ze op het synodaal proces dat paus Franciscus in gang heeft gezet voor de hele Kerk. Dat vraagt allereerst om een “radicale bekering”: “We moeten de beloften van Jezus herontdekken en overbrengen als onze bron van vreugde, vrijheid en bloei.”

Er is een “legitieme zoektocht naar antwoorden op de vragen van onze tijd” rond de rol van vrouwen in de Kerk, seksualiteit en andere hete hangijzers, schrijven ze. Daarbij moet de Kerk echter “het onverminderde geloofsgoed dat door haar tot ons gekomen is” omarmen en “de grenzen respecteren” die “onveranderlijke elementen van de leer” stellen.

Wispelturige tijdgeest

Echte hervormingen komen volgens hen altijd voort uit “de verdediging, uitleg en geloofwaardige vertaling in het geleefde leven” van de kerkelijke leer, en “niet uit capitulatie voor de Zeitgeist”, die “wispelturig” is.

https://www.kn.nl/abonnementen/

Ook is er het gevaar dat “we in de mate waarin we opgesloten blijven in de paradigma’s van procesdenken en structurele verandering, erop uitkomen de Kerk als een project te zien, als object van ons handelen”.

Mysterie van eenheid

Naast “Volk van God onderweg” is zij echter ook een “sacramenteel mysterie” en een “mysterie van eenheid: eenheid van de mensheid met de Drie-ene God; eenheid onder de gelovigen; eenheid van de particuliere Kerken (bisdommen, red.) met de opvolger van Petrus”.

Veel kerkbetrokken katholieken, schrijven ze, “voelen dit sacramenteel mysterie instinctief aan” maar “zijn niet per se degenen die geneigd zijn vragenlijsten in te vullen en aan groepsdiscussies deel te nemen. Laten wij niet vergeten in de context van het synodaal proces ook hun getuigenis zorgvuldig te beluisteren”.

image
Mgr. Georg Bätzing zei dat open brieven hem "irriteren", maar dat de Poolse en Scandinavische bisschoppen wel antwoord zullen krijgen. Foto: CNS Photo - Julia Steinbrecht, KNA

De brief is om enkele redenen opvallend. De wat bekendere Scandinavische bisschoppen als kardinaal Anders Arborelius (Stockholm) en Erik Varden (Trondheim) staan in de regel niet bekend als doctrinaire scherpslijpers en bisschoppenconferenties laten zich gewoonlijk niet zomaar publiekelijk uit over het beleid van de buren – het lijkt ze dus echt hoog te zitten. Daarnaast is de brief weliswaar primair op Duitsland gericht, maar kan deze ook als waarschuwing voor het wereldwijde synodaal proces worden gelezen.

https://www.kn.nl/abonnementen/

Hoe dan ook komen de Scandinavische zorgen niet uit de lucht vallen. Nog maar kort geleden lieten ook de Poolse bisschoppen hun Duitse collega’s weten “diep bezorgd” te zijn over de Synodale Weg. Ook zij waarschuwden dat toegeven aan de tijdgeest niet de juiste weg is: dat kan “naar morele en geestelijke corruptie” leiden.

Irritatie

Het zijn al met al harde woorden en oprechte zorgen, maar of dat ook in Duitsland zo landt, valt nog te bezien.

De Scandinavische brief is geadresseerd aan Georg Bätzing, de voorzitter van de Duitse bisschoppenconferentie. Hij reageerde volgens persbureau KNA nogal laconiek: “Zulke dingen als open brieven irriteren me, maar natuurlijk reageren we – op een objectieve manier.”

Verhitte debatten

Je kunt je echter afvragen of, juist in een synodaal proces, onderscheiding – een vorm van biddende zelfreflectie – niet een betere reactie op kritiek is dan irritatie.

https://www.kn.nl/donaties/

Ook binnen de Duitse bisschoppenconferentie leeft dit soort kritiek immers – de bisschoppen zijn momenteel bijeen voor een plenaire vergadering en Bätzing zelf gaf woensdag toe dat er soms verhitte debatten zijn over de Synodale Weg.

Je kunt enkel hopen dat daarin ook de vraag besproken is, waarom Gods Geest blijkbaar wel door Duitse vergaderingen, maar niet door niet-Duitse bisschoppenconferenties tot de Kerk in Duitsland zou kunnen spreken.

> Lees hier de hele brief van de Scandinavische bisschoppenconferentie.